Logo KNB.nl
English

Beroerde term

Koen van Wijk
Koen van Wijk 3

In mijn dagelijkse praktijk houd ik mij veel bezig met het adviseren van goede doelen. Niet de meest declarabele praktijk, maar het werk dat ik hiervoor doe, geeft mij veel voldoening. Het resultaat van je werk is meetbaar in impact in plaats van in geld. Daarnaast zijn de juridische problemen vaak complex en grensoverschrijdend en is de waardering groot.

Vaak hebben deze goede doelen geen eigen jurist in dienst, waardoor ik het ook tot mijn taak reken om deze goede doelen op de hoogte te stellen van wijzigingen in het recht. Naast kandidaat-notaris ben ik immers ook trusted advisor.

2 miljoen mensen
Zo belde ik recent een cliënt op om hem op de hoogte te stellen van het UBO-register. In dat register worden van juridische entiteiten als vennootschappen, stichtingen en de 'uiteindelijk belanghebbenden' (ultimate beneficial owners, UBO’s) vastgelegd. Na de uitleg dat iedere rechtspersoon in Nederland een zogenoemde uiteindelijk belanghebbende moet hebben, vroeg ik hem wie dat bij ‘zijn’ stichting zou zijn. Na even denken antwoordde hij: ‘De 2 miljoen mensen die wij dagelijks helpen. Daar doen wij het voor én dat zijn onze uiteindelijk belanghebbenden.’ Ik kon hem niet meer dan gelijk geven.

Term
En toen realiseerde ik mij eigenlijk pas wat voor een beroerde term ‘uiteindelijk belanghebbende’ kan zijn voor een vereniging of een stichting. Bij een vennootschap snap ik de aanwijzing van zo’n persoon nog wel: voor wie vindt alles plaats? Maar wie is de uiteindelijk belanghebbende van de voetbalvereniging? De leden, lijkt mij. De vereniging is er immers voor haar leden en handelt – als het goed is – in hun belang. En met een goed doel is dat niet anders. De uiteindelijk belanghebbenden zijn de mensen die de hulp zo hard nodig hebben.

Frisse tegenzin
Ik heb mijn cliënt vervolgens uitgelegd dat het niet te doen is om alle 2 miljoen mensen die zij helpen bij mij op kantoor uit te nodigen ter identificatie. Bij hen is dus geen sprake van een uiteindelijk belanghebbende in klassieke zin van eigenaar. De wet staat echter niet toe dat er geen uiteindelijk belanghebbende is; dan moet er een pseudo-uiteindelijk belanghebbende aangewezen worden. Dit is de persoon die geen uiteindelijk belanghebbende is. Snapt u het nog? Vertwijfeld en met frisse tegenzin is deze aanwijzing door mijn cliënt aanvaard.

Belang
Terug achter mijn bureau stel ik mij vervolgens de vraag: wie had nou belang bij deze aanwijzing? In ieder geval niet de 2 miljoen mensen die mijn cliënt dagelijks helpt.