Logo KNB.nl
English

Kansen en bedreigingen

Fred Teeven
Fred Teeven.JPGFred Teeven, xxx

Wat onder markt wordt verstaan, kan men terugvinden in de Van Dale: ‘vraag en aanbod; uitwisseling van producten: een nieuw artikel op de markt brengen’.

Simpel gezegd de markt is waar vraag en aanbod samenkomen. Ik wil twee markten met u delen: een markt van bedreiging en een markt van kansen.

Kwetsbare markt
U zult wel denken, daar heb je hem weer. De crime fighter pur sang. Een bank is een marktplaats waar financiële producten worden aangeboden waar een winstgevende vraag naar is. Het is een kwetsbare markt. Immers wij, inclusief ING, weten dat criminelen zich op deze markt begeven om hun verdiensten wit te wassen. Daarom is er sprake van een gereguleerde markt waar anti-witwasregelgeving van toepassing is. Nu kan het een keer fout gaan. Kan gebeuren toch? Dat weet u als notaris als geen ander.

Lering trekken
Maar ik begrijp het niet. Jaren geleden werd ABN AMRO getroffen door een witwasschandaal. Er was geen goed toezicht gehouden op het witwassen via de bank. De uitkomst weten we: een torenhoge boete en hoge kosten om de zaak op orde te krijgen. Dit nog afgezien van de reputatieschade. En we weten hoe het afgelopen is met ABN AMRO.
Nu zou je denken dat ING lering zou trekken uit deze casus. Daar leek het ook op.
Topmensen van ABN AMRO, die wisten wat er fout was gegaan, werden aangetrokken. En toch gaat het weer mis. Niet als incident, maar op grote schaal en gedurende een langere periode. Ik begrijp dat niet en, belangrijker, ‘de maatschappij’ begrijpt het ook niet. Voeg daarbij een gelijktijdig, naar mijn mening onverantwoord, voorstel over salarisverhogingen van de ING-top en je krijgt een explosief mengsel.
Ik hoop dat u hier wel van leert en de zaken goed op orde hebt. Niet omdat het moet, maar omdat u het wilt. Uit overtuiging. Dan hoeft u zich geen zorgen te maken. Ken de markt van bedreiging …

Echtscheidingsnotaris
In een tijd dat de positie van de notaris onder druk staat, zou je verwachten dat de beroepsgroep zoekt naar nieuwe markten. Waar kan de notaris actief worden? Waar heeft hij een meerwaarde boven andere beroepsgroepen? En bovenal, waar kan de notaris effectiever en efficiënter opereren dan vertegenwoordigers van andere juridische beroepsgroepen?
Toegegeven, het wordt de notaris niet gemakkelijk gemaakt door de wetgever. Al in 2011 trachtte de toenmalige regering (in navolging van kabinet Balkenende 4) de notaris in te schakelen bij de vereenvoudiging van het echtscheidingsproces. De ‘echtscheidingsnotaris’ werd geïntroduceerd. Daarbij konden partners die geen gezag uitoefenen over gemeenschappelijke kinderen, via gemeenschappelijke verzoekschriften het huwelijk of geregistreerd partnerschap ontbinden. De lobby van andere juridische beroepsgroepen (rechters en advocaten) deed haar werk, en na glorieus in de Tweede Kamer te zijn aangenomen, sneuvelde het wetsvoorstel eind dat jaar in de Eerste Kamer.

E-court
Ook werd de notaris geen rol gegund bij de (markt)ontwikkeling van de private rechtspraak. Voor degenen die de ontwikkelingen rondom E-court hebben gemist, is het proefschrift van Henriette Nakad-Weststrate een lezenswaardig en gedegen stuk. Met de promovendus durf ik de stelling te verdedigen dat de notaris bij uitstek de jurist is die op enige afstand staat van de rechtspraak. Klanten worden ontvangen op kantoor en hun verklaringen worden vastgelegd in akten. Een notariële akte is, van oudsher, bedoeld om een gang naar de rechter te vermijden. De grosse van een akte is een executoriale titel, evenals de grosse van het vonnis van een publieke rechter (aldus Nakad in haar proefschrift). Ik heb hier lang over getwijfeld, maar het onderzoek van de oprichtster van E-court is overtuigend.
Vooral interessant is het – in de vergetelheid geraakte – ongepubliceerde advies dat de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie aan de toenmalige regering zond in februari 2011. De beroepsgroep formuleert daar een aantal vraagpunten die moeten worden opgelost alvorens de notaris een rol kan krijgen in de private rechtspraak die E-court voor ogen stond. En juist die vraagpunten zijn van een antwoord voorzien door het onderzoek dat de oprichtster van E-court onlangs medio oktober afrondde. Hernieuwde actie?

Op marktplaatsen doen zich voortdurend kansen voor. Het is aan u ze te herkennen, erkennen en benutten. Ken de markt van kansen …

Verschenen in Notariaat Magazine nummer 9, november 2018