Logo KNB.nl
English

Levenseinde­testament?

Nienke Westerhof
Nienke Westerhof.JPGNienke Westerhof

In een levenstestament of volmacht staan wensen voor als iemand niet meer in staat is zaken zelf te regelen. Bijvoorbeeld door ziekte. In een levenstestament kan iemand een persoon aanwijzen die zijn of haar belangen behartigt. Zo houdt de volmachtgever zelf de regie en worden de zaken volgens eigen wensen geregeld. Maar het levenstestament is geen levenseindetestament. Hiervoor verwijs ik naar de huisarts.

De meeste levenstestamenten die ik opmaak bestaan uit twee volmachten: een voor de financiële belangen en een voor de medische en persoonlijke zaken. Ik merk in de praktijk dat hier erg veel behoefte aan is, maar dat veel mensen het een lastig en onprettig onderwerp vinden om over te praten.

Kasplantje
In besprekingen met cliënten komt vaak naar voren dat veel mensen bang zijn dement te worden en familie niet meer te herkennen. Zij kennen wel iemand in de omgeving die iets dergelijks heeft meegemaakt. In die situaties hoor ik vaak de opmerking: ‘Ik wil niet als kasplantje eindigen.’ En dan (op z’n Twents, want mijn kantoor zit in Borne): ‘Loat mie ma dood.’ Meestal verwachten mijn cliënten dat ik de wens om niet op die manier aan hun einde te moeten komen, opneem in de notariële akte.

Uitzichtloos lijden
Er zijn zelfs mensen die met een compleet uitgewerkt – handgeschreven – boekje komen om allerlei situaties van, in hun ogen, uitzichtloos lijden woordelijk op te nemen in hun levenstestament. Een dergelijke verklaring omtrent levenseinde wordt ook wel – u kent het vermoedelijk allemaal – de euthanasieverklaring genoemd. Tegenwoordig een maatschappelijk verantwoord (open) te bespreken onderwerp waar veel meningen de revue over passeren.

Geen arts
Hoe graag ik mensen ook wil helpen hun wensen juridisch goed te regelen, meestal ben ik terughoudend in het tegemoetkomen aan de wens om dergelijke medische wilsverklaringen notarieel vast te leggen. Een aantal weken geleden heb ik een lezing gehouden samen met een Bornse huisarts voor een groot aantal (andere) huisartsen. Daarbij kwam duidelijk naar voren dat deze huisartsen niet zitten te wachten op notariële bemoeienis met het opmaken van dergelijke euthanasieverklaringen. Een mening die ik deel. Niet omdat ik als persoon bezwaar zou hebben tegen euthanasie, maar omdat ik geen arts ben. Een notaris kan toch niet beoordelen wat uitzichtloos lijden is en al helemaal niet of er medische ingrepen mogelijk zijn om dat lijden te verlichten? 

Tijd en aandacht
Daarom verwijs ik de mensen voor deze specifieke kwestie naar hun eigen huisarts. De huisartsen in Borne hebben aangegeven dit erg prettig te vinden. Ik weet dat zij tijd en aandacht hebben voor mijn cliënt (hun patiënt) om te adviseren bij dit soort moeilijke dilemma’s en het eventueel vast te leggen. Waarom moeilijk doen, als het – notarieel en medisch – samen kan?