Logo KNB.nl
English

Serieus volk, die notarissen

Marcel Pheijffer
Pfeijffer2

Aangenaam! Ik maak mijn debuut in het Notariaat Magazine. De komende tijd mag ik u af en toe verblijden (of vervelen) met een korte column. Waar ik normaal voor accountants en andere financieel specialisten schrijf, ditmaal een nieuwe doelgroep.

Eerlijk gezegd heb ik privé nog niet zoveel met u te maken gehad. Wat vluchtige kennismakingen in verband met de aankoop van een woning, een hypotheekakte en een samenlevingscontract. Een opsomming die, nu ik ruim 50 ben, weleens mag worden uitgebreid met een testament. ‘Had je al veel eerder moeten doen’, hoor ik u denken. En terecht.

Twijfelachtige fiscale constructies
Zakelijk heb ik iets meer met u van doen gehad. Dat is begonnen in mijn tijd bij de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD). In strafrechtelijke onderzoeken kwam ik weleens een foute notaris tegen. Gelukkig betrof het uitzonderingen. Meestal ging het om betrokkenheid bij twijfelachtige fiscale constructies of witwassen. Vaak hadden deze te maken met de aan- en verkoop van onroerend goed. ABCtransacties, waarbij winst neerplofte waar deze niet hoorde. Als deskundige mocht ik mij ooit buigen over het dossier van Willem Holleeder, Willem Endstra en Jan-Dirk Paarlberg. Een bijzondere zaak. De onderzoeksvraag die ik van het Openbaar Ministerie kreeg voorgelegd, had betrekking op een aantal mogelijke witwastransacties. In het onderzoek speelde een notariële verklaring van Willem Endstra een belangrijke rol. Een door hem nagelaten codicil, dat de notaris een dag na de moord op Endstra bij de politie afleverde. Als hoogleraar Forensische Accountancy heb ik in het verleden menig toezichthouder van het Bureau Financieel Toezicht (BFT), uw toezichthouder, mogen trainen. Over fraude en witwassen. Het herkennen en onderzoeken van risicosignalen. Interview- en verhoortechnieken. Juridische kaders en jurisprudentie.

Noodzakelijk kwaad
Een enkele keer mocht ik voor uw beroepsgroep staan, met name om te doceren over de meldplicht witwassen. Serieus volk, die notarissen. Saai imago. Ik bespeurde over het algemeen geen groot enthousiasme ten aanzien van de poortwachtersrol die mijn gehoor was toebedeeld. De omschrijving ‘een noodzakelijk kwaad’, past denk ik het best bij de houding die ik waarnam. Niet uit onwil overigens. Veeleer uit onzekerheid over de juridische merites van de meldplicht. Maar ook uit angst voor mogelijke repercussies uit de hoek van degenen op wie de meldingen betrekking hebben. Angst die ik mij, na de recente moord op een advocaat en de aanslag op een curator, goed kan voorstellen.

Mooiste bloemen
Zo, nu weet u een klein beetje wie ik ben en wat ik doe. Wat voor vlees ik in de kuip heb. Waar mijn aandachtsgebieden betrekking op hebben. Wat u van mij kunt verwachten? In mijn columns zal ik regelmatig schrijven over onderwerpen op het gebied van fraude, witwassen en andere integriteitsinbreuken. Op prikkelende, licht provocerende wijze. Zoals de redactie mij heeft verzocht: het moet een beetje schuren. Om die reden zal ik u regelmatig meenemen naar de ‘randen van de afgrond’. Daar groeien immers de mooiste bloemen, daar zijn de verleidingen het grootst. Ik zal mij niet beperken tot notarissen. Als gezegd: serieus volk, foute notarissen zijn een uitzondering. Daarom zal ik uitstapjes maken naar het bedrijfsleven, het openbaar bestuur, de politiek en mijn eigen habitat: de accountancysector. Over accountants(organisaties) schreef ik al ruim vijfhonderd blogs en columns. Serieus volk, maar commerciëler dan u gemiddeld genomen bent. Ze komen regelmatig negatief in het nieuws. Dan kun je maar beter een saai imago hebben. Net als u ….

Verschenen in Notariaat Magazine nummer 1, februari 2020