Logo KNB.nl
English

Brontosaurus

Teska van Vuren
Teska van Vuren2.JPGTeska van Vuren, notaris

Het is alweer even geleden, maar was u erbij op 5 oktober? Ons 175-jarig bestaan. Ik was er en vond het een leuke en inspirerende dag. Een paar dingen vielen me in het bijzonder op.

Het schijnt dat ik een brontosaurus ben. Dat vond ik vrij schokkend. Voor diegenen die er niet waren: dat zijn mensen met meer dan 25 jaar ervaring in het notariaat.

Pavlovreactie
Verder viel het mij weer op hoeveel vrouwen werkzaam zijn in het notariaat. Zij groeien steeds meer door en bepalen daarmee mede de toekomst van onze beroepsgroep. Overigens, ik vraag me af of onze koning dat ook is opgevallen. Om hem heen wervelden met name heel veel mannen. Op de vraag: ‘Waar ligt de toekomst voor onze beroepsgroep?’, antwoordde het gros – als een soort Pavlovreactie – bij blockchain en kunstmatige intelligentie (AI). En daar wil ik het deze keer over hebben. Ik zal maar met de deur in huis vallen: daar ben ik helemaal klaar mee!

Voortrekkersrol
Natuurlijk gaan technologische ontwikkelingen, zoals blockchain en AI, onze werkprocessen beïnvloeden. Maar ik heb daar twee kanttekeningen bij. Een aantal mensen in onze beroepsgroep vindt dat wij een voortrekkersrol in deze ontwikkelingen moeten vervullen. We moeten zelf actief de digitale akte gaan ontwikkelen. Ik voorspel jullie, dat wordt helemaal niets. Het gaat ontzettend veel geld kosten en in de praktijk zal blijken dat we links en rechts worden ingehaald. Want dit is immers niet ons vak.

Bescherming publiek
In Frankrijk bestaat de digitale akte al. Maar blijkbaar kunnen we weinig met de technologie die daar is ontwikkeld. Dus we moeten het helemaal zelf doen. Daarbij hebben wij (begrijpelijk) gekozen voor het allerhoogste kwaliteitsniveau. Maar de andere marktpartijen lobbyen hard voor een lager niveau, want dat hoge niveau kunnen ze niet waarmaken. En zij lijken de overheid daarin mee te krijgen. Kortom, stop ermee! Verstandiger is om het daarmee gemoeide geld te investeren in een goede lobby, zodat de overheid goede keuzes gaat maken, waarbij de nadruk ligt op de bescherming van het publiek. Want daar ligt toch onze primaire taak?

Efficiënt en goedkoop
Ten tweede merk ik dat het veel mensen in slaap sust. Zo van, blockchain en AI komen eraan en gaan alles veranderen. Tot die tijd is het business as usual en dan zien we wel weer. Maar aan deze collega’s zou ik willen vragen: wat verwachten jullie van blockchain en AI? Het brengt geen toekomstbestendig business model en het levert ons als beroepsgroep geen omzet op. Sterker nog, ik denk dat het omzet gaat kosten. Want hoe meer er geautomatiseerd wordt, hoe minder het publiek bereid is ervoor te betalen. En laat de verwachtingen niet te hoog gespannen zijn, want zoals professor Tjong Tjin Tai deze zomer schreef in het preadvies Financiële zorgplicht van de notaris: blockchain zal delen van onze taak efficiënt – dat wil zeggen goedkoop – uit kunnen voeren, zij het dat het vooral zal gelden voor standaardgevallen. Maar het zal nooit de actieve rol kunnen overnemen die het notariaat heeft rondom het passeren van een akte.

Orde scheppen
Kortom, er is werk aan de winkel. We moeten nadenken over wat de kern is van ons vak en dat is wat mij betreft heel wat meer dan het passeren van akten. Ik zie onze rol veel meer als het scheppen van orde in chaos. In een situatie die cliënten als chaotisch en onoverzichtelijk ervaren, bieden wij advies en uitkomst. Wat betekent dat voor onze dienstverlening? Wat zijn daarbij passende businessmodellen? En hoe kunnen we daarin als beroepsgroep samen optrekken in plaats van elkaar beconcurreren? Het advies van deze brontosaurus is dan ook: stoppen met focussen op blockchain en AI. Dat komt er allemaal echt wel, dat houden wij niet tegen. Maar focus wel op de toekomst van ons vak.

Verschenen in Notariaat Magazine nummer 8, oktober 2018