Aanpassingen medische wilsverklaringen levenstestament

/
Publicatiedatum: 28 mei 2026

Opslaan

Deel deze informatie

De KNB-modelakte levenstestament is aangepast. Zo kan er geen standaardtekst voor een euthanasieverzoek meer in worden opgenomen. De aanpassingen zijn de uitkomst van gesprekken over medische wilsverklaringen in het levenstestament tussen artsenfederatie KNMG en de KNB.

De belangrijkste en meest ingrijpende aanpassing in de modelakte is de passage over euthanasie. Naast het euthanasieverbod zijn er twee opties opgenomen voor de volmachtgever die positief tegenover euthanasie staat. De eerste is beperkt tot een verklaring positief tegenover euthanasie te staan. Dit is expliciet (nog) geen compleet euthanasieverzoek. De tweede omvat – in aanvulling op de verklaring positief te staan tegenover euthanasie – een beschrijving in eigen bewoordingen van wat ondraaglijk lijden voor de volmachtgever inhoudt. Er kan dus geen standaardtekst meer worden gebruikt. Dit is wél een compleet en volwaardig euthanasieverzoek. In beide gevallen moet de volmachtgever de verklaring toevoegen aan diens medisch dossier en bespreken met diens arts, alvorens euthanasie mogelijk uitvoerbaar is.

Verder is de modelakte op onderdelen vereenvoudigd en verduidelijkt. De vrijwaring van de medisch gevolmachtigde is geschrapt, vanwege het grotendeels hypothetische karakter en het risico op onjuiste verwachtingen voor civielrechtelijke aansprakelijkheid.

Aangepaste modelakte

De aangepaste KNB-modelakte levenstestament vindt u op onze website. Om de wijzigingen zo inzichtelijk mogelijk te maken is er ook een versie waarin de wijzigingen zijn bijgehouden (pdf, 278 kB) (voor deze link moet u inloggen). De eerdere wijzigingen in het model naar aanleiding van de gesprekken met de NVB zijn hierin ook verwerkt.

Ook de toelichting bij het model is op onderdelen aangepast (docx, 67 kB) (voor deze link moet u inloggen). U vindt in de toelichting alle punten waarover u moet voorlichten als het gaat om medische wilsverklaringen.

Meerwaarde notariële akte

Met enige regelmaat is er discussie over het nut van medische wilsverklaringen in een levenstestament. De KNMG heeft hierover daarom een enquête onder artsen gehouden. Op basis van de uitkomsten daarvan heeft de KNMG de KNB verzocht om de passages over euthanasie en een behandelverbod in hun geheel uit het levenstestament te verwijderen en cliënten die dit willen vastleggen door te verwijzen naar de eigen arts.

Naar aanleiding van dit verzoek heeft de KNB met de artsenfederatie besproken dat de mogelijkheid om medische wilsverklaringen op te nemen in een levenstestament voorziet in een behoefte van de cliënt. Er is geen geldige reden om die mogelijkheid te weigeren. Het is immers een wettelijk recht van de cliënt om (vormvrij) een schriftelijke wilsverklaring op te stellen. Dat geldt ook voor het schriftelijk euthanasieverzoek. Bovendien heeft vastlegging in een notariële akte wel degelijk meerwaarde.

Niet afwijken

De KNMG en KNB zijn in dit proces niet over één nacht ijs gegaan. De vastgestelde tekst is een compromis dat voor beide beroepsgroepen werkbaar is én meerwaarde heeft voor de cliënt. Het dringende verzoek is dan ook hier niet van af te wijken.

Levenstestament herroepen of wijzigen

Tot slot vindt u op onze publiekswebsite notaris.nl informatie over hoe de cliënt zijn levenstestament na passeren kan herroepen of wijzigingen en waar hij dan nog meer aan moet denken. Bij vragen kunt u de cliënt hiernaar verwijzen.

Meer informatie: KNB

Madeleine Hillen
m.hillen@knb.nl

Monica Pascale
m.pascale@knb.nl