Europese Commissie stelt nieuwe rechtsvorm voor

De KNB steunt de gedachte achter het voorstel dat zich voornamelijk richt op de rechtsvorm en de registratie daarvan. Volgens de KNB ontbreekt het echter aan een integrale aanpak om de kapitaalmarkt te versterken. Verder roept het voorstel diverse vragen en zorgen op over rechtszekerheid, rechtsbescherming en voorkoming van fraude, witwassen en misbruik en de positie van deze (Angelsaksische) rechtsvorm binnen het Nederlandse rechtsverkeer. De KNB vindt dat hiervoor goede waarborgen moeten zijn en maakt zich daarom sterk voor notariële betrokkenheid bij de EU Inc.

Gesprek

Die boodschap heeft de KNB ook overgebracht aan 2 Nederlandse leden van het Europese Parlement waarmee een KNB-delegatie woensdag een gesprek had. Daaruit kwam verder naar voren dat de rechtspositie van werknemers, de poortwachtersfunctie en de filosofie achter het ondernemerschap fundamenteel geraakt gaan worden.

Verordening

Door de invoering van een geharmoniseerd ondernemingskader, inclusief een nieuwe geharmoniseerde nationale rechtsvorm moet het voor ondernemers en investeerders makkelijker en aantrekkelijker worden om met een EU Inc in Europa (grensoverschrijdend) te ondernemen en te investeren. Deze nieuwe rechtsvorm is vooral bedoeld voor startups en scaleups, maar is hiertoe niet beperkt. De rechtsvorm is daarom voor iedere EU-ingezetene bruikbaar. De voorgestelde regeling heeft de vorm van een verordening en is rechtstreeks van toepassing in alle 27 lidstaten en geldt dus naast hun verschillende nationale wetgeving voor vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid.

Volledig online

De oprichting van een EU Inc. gaat volledig online en kan op twee manieren: via een centrale EU-interface of bij het handelsregister van een lidstaat. Voor de oprichting zijn een aanvraagformulier en statuten nodig. De Europese Commissie stelt daarvoor modelstatuten beschikbaar, maar het is ook mogelijk maatwerkstatuten te gebruiken. De statuten moeten digitaal en machineleesbaar zijn en informatie opslaan als gestructureerde data. Bij het gebruik van modelstatuten wordt geacht te zijn voldaan aan nationale vormvereisten voor statuten. Een EU Inc. kan worden opgericht door een of meer natuurlijke en/of rechtspersonen.

Preventieve controle

De statuten en eventuele statutenwijzigingen zijn onderworpen aan preventieve administratieve, gerechtelijke of notariële controle, of een combinatie daarvan. Ook moet een legaliteitscheck plaatsvinden. Het sluitstuk van de oprichting is inschrijving in het handelsregister van de lidstaat waar zij haar statutaire zetel heeft. Zij verkrijgt rechtspersoonlijkheid door en op de datum van inschrijving.

48 uur en 100 euro

Wordt een EU Inc. opgericht via de centrale EU-interfase met gebruikmaking van modelstatuten? Dan moeten de controles en de inschrijving in het handelsregister binnen 48 uur na de aanvraag worden voltooid, tegen een maximale kostprijs van 100 euro. Als een EU Inc. wordt opgericht via de centrale EU-interface met gebruikmaking van maatwerkstatuten, dan geldt een termijn van 5 werkdagen en is er geen kostprijsplafond. Als een EU Inc. wordt opgericht bij het handelsregister van een lidstaat, dan gelden dezelfde voorwaarden, afhankelijk van of gebruik wordt gemaakt van modelstatuten of maatwerkstatuten.

Omzetting, fusie en splitsing

Een EU Inc. kan ook tot stand komen door een binnenlandse of grensoverschrijdende omzetting, fusie of splitsing van een bestaande onderneming. Een EU Inc. kan ook zelf grensoverschrijdende omzettingen, splitsingen en fusies uitvoeren en een EU Inc. oprichten. In de lidstaat waar de EU Inc. is ingeschreven, kan zij worden omgezet in een nationale vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. Welke wetten en regelingen die in dit verband worden opgelegd aan de huidige rechtspersonen binnen de EU ook van toepassing zullen zijn op de EU Inc is onduidelijk. Dit kan leiden tot rechtsonzekerheid en rechtsongelijkheid. Ook de Angelsaksische opzet van de EU Inc past niet binnen het huidige rechtsbestel in de EU.

Aandelenoverdracht

De EU Inc. heeft gedematerialiseerde aandelen die worden ingeschreven in een digitaal aandelenregister van de vennootschap. Een aandeelhouder kan van de vennootschap een digitaal aandeelbewijs ontvangen. De overdracht van aandelen gaat volledig online, inclusief de registratie in het digitale aandelenregister. Lidstaten mogen voor overdracht en ook uitgifte van aandelen geen notariële akte vereisen. Anders dan bij oprichting is bij deze rechtshandelingen niet voorzien in preventieve controle. De statuten kunnen bepalen dat aandelen worden uitgegeven, geregistreerd en overgedragen met behulp van gedistribueerde grootboektechnologie of andere digitale oplossingen.

Overige regels

De regeling bevat verder regels over onder meer het bestuur, de aandeelhouders, de aandelen, het kapitaal en vertegenwoordiging van de EU Inc. en over besluitvorming binnen de vennootschap. Zo heeft de EU Inc. geen minimumkapitaal. Ook regelt de verordening onderwerpen als ontbinding en faillissement van een EU Inc. Daarbij gaat er gewerkt worden aan een Europees Centraal Handelsregister.

Vervolg

Het voorstel zal worden behandeld in de Raad en het Parlement van de Europese Unie. De Nederlandse regering zal het voorstel beoordelen en hierover haar standpunt bepalen in een zogenoemd BNC-fiche. De KNB vindt dat er goede waarborgen moeten zijn voor rechtszekerheid, rechtsbescherming en voorkoming van fraude, witwassen en misbruik. De notaris vervult op deze punten bij de bv een belangrijke (poortwachters)rol bij oprichting, statutenwijziging, aandelenoverdracht en aandelenuitgifte. De KNB vindt dat de notaris daarom ook betrokken moet zijn bij deze rechtshandelingen met betrekking tot EU Inc.’s die in Nederland worden ingeschreven en maakt zich hiervoor sterk in Den Haag en Brussel, onder meer samen met de CNUE en de VON. In ieder geval is het naar het oordeel van de KNB niet denkbaar dat voor nationale rechtsvormen wel waarborgen zijn voor de voorkoming van fraude, wiswassen en misbruik, maar dat dit voor de EU Inc niet zou gelden.

Meer informatie: KNB
Jacco Sjerps
j.sjerps@knb.nl
Alex Dijk
a.dijk@knb.nl
Theo Leyh
t.leyh@knb.nl
070 3307111