Grootste risico’s terrorismefinanciering in kaart gebracht
Verwerving en/of besteding van middelen via Nederlandse stichtingen of andere rechtsvormen behoort tot de 12 grootste risico’s op terrorismefinanciering. Dit blijkt uit de 2e National Risk Assessment (NRA) Terrorismefinanciering die op 11 september naar de Tweede Kamer is gestuurd. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor het notariaat bij de oprichting van stichtingen en met name goede doelen.
In de 2e NRA Terrorismefinanciering zijn de 12 grootste risico’s op het gebied van financiering van terrorisme in kaart gebracht. De focus ligt daarbij op terrorismefinancieringsrisico’s die zich in Nederland kunnen voordoen en waarop Nederlands beleid zich kan richten. Hoewel veel methoden van terrorismefinanciering ook een internationaal element (kunnen) hebben. In 2017 heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid de 1e NRA Terrorismefinanciering uitgevoerd.
Goede doelen
Eén van de grootste risico’s op terrorismefinanciering is verwerving en/of financiering via Nederlandse charitatieve, religieuze en/of educatieve stichtingen of andere rechtsvormen. Volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) organiseren verschillende stichtingen stelselmatig projecten om donaties in te zamelen voor hulpbehoevenden in Nederland en in conflictgebieden in het buitenland waar jihadistische groeperingen actief zijn, zoals Syrië, Afghanistan en Somalië. Het gaat hierbij om stichtingen die actief zijn binnen online salafistische gemeenschappen en op sociale mediakanalen waar het jihadisme wordt gepropageerd. Als voorbeeld wordt een casus genoemd waarbij een uitreiziger een dozijn zogenaamde 'goede doelen'-stichtingen heeft opgericht en hiertoe op islamitische fora geld heeft gevraagd in het kader van bijvoorbeeld een hulpactie voor Syrië, Afghanistan, weeskinderen, speelgoed, waterputten of zusters.
Stichtingen
Uit een overzicht van Justis komt een aantal ongebruikelijke situaties bij stichtingen naar voren.
• In 2017 zijn in totaal 11.594 stichtingen opgericht in Nederland. Daarvan werd bij 1.269 als hoofdbranche de zorgsector geregistreerd en bij 3.457 financiële dienstverlening (waarvan 2.209 administratiekantoren). Beide sectoren worden in verband gebracht met risico’s op terrorismefinanciering.
• Bij 33 procent van de in 2017 opgerichte stichtingen was slechts 1 bestuurder betrokken. In de financiële dienstverlening was dat het geval bij 65 procent van de opgerichte stichtingen.
• In 2017 waren 25.790 unieke natuurlijke personen als bestuurder betrokken bij de oprichting van een stichting in Nederland. Waarvan 1.076 personen van wie bekend was dat ze buiten Nederland woonden. Een beperkt aantal bestuurders stond geregistreerd als woonachtig in Iran, Saoedi-Arabië, Turkije en de Verenigde Arabische Emiraten.
• Van bovengenoemde 25.790 natuurlijke personen waren er 27 als bestuurder betrokken bij meer dan 20 stichtingen in de periode 2017-2019. Hiervan waren er 3 als bestuurder betrokken bij de oprichting van meer dan 20 stichtingen. Twee hiervan waren goed voor de oprichting van maar liefst 295 stichtingen in de periode 2017-2019. Een directe link met terrorismefinanciering is echter niet te leggen.
Effectiviteit
In de 2e NRA Terrorismefinanciering is ook de effectiviteit van de bestaande maatregelen ter voorkoming en bestrijding van terrorismefinanciering in kaart gebracht. Minister Wopke Hoekstra van Financiën schrijft hierover mede namens minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid dat de onderzoekers concluderen dat de risico’s voor een significant gedeelte worden ingeperkt door de reeds beschikbare preventieve en repressieve middelen. Daarnaast wordt de verwachting van de onderzoekers gedeeld dat recent geïntroduceerde instrumenten de risico’s verder zullen inperken.
NRA Witwassen
In juli is de 2e NRA Witwassen naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierin zijn de 15 grootste risico’s op het gebied van witwassen in kaart gebracht. Verschillende risico’s op witwassen kunnen zich in de notariële praktijk voordoen, zoals witwassen via ABC-transacties, rechtsvormen, loan back-constructies en inzet van tussenpersonen
Meer informatie: KNB, Jacco Sjerps, j.sjerps@knb.nl , 070 3307226
Gerelateerde artikelen
Een brede coalitie uit de vastgoedketen slaat alarm over de snel groeiende hypotheekfraude die naar een eerste schatting meer dan 8.000 woningen aan de toch al krappe markt onttrekt.
Consumenten en notarissen zijn zich bewuster van de risico’s van speculatieve grondhandel. Dat schrijft minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in een brief aan de Tweede Kamer.
De Kamer van Koophandel (KVK) wil notarissen helpen met het actueel en betrouwbaar houden van het Handelsregister. Daarom heeft de KVK enkele tips op een rij gezet om hen daarbij te ondersteunen.