Kabinet: vragen en zorgen over EU Inc

Het BNC-fiche (Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen) is het Nederlandse uitgangspunt voor de onderhandelingen over het voorstel in Brussel. Het kabinet is voorstander van de ontwikkeling van een 28ste regime dat daadwerkelijk tegemoetkomt aan de behoeften van bedrijven en werknemers binnen de EU en dat bijdraagt aan de versterking van de concurrentiepositie van bedrijven in de EU. Het kabinet constateert dat het voorstel geen harmonisatie betreft van het vennootschapsrecht van de lidstaten, maar een optioneel regime creëert dat naast het recht van de 27 lidstaten zal bestaan, met een relatief beperkte reikwijdte. Hierdoor heeft een ondernemer op de interne markt na oprichting van een EU Inc nog steeds te maken met versnipperde regelgeving.

Waarborgen ontbreken

Voor het kabinet is het van belang dat het juridisch raamwerk dat met dit voorstel geïntroduceerd wordt voor de EU Inc betrouwbaar is en rechtszekerheid biedt en dat het voorstel voldoende waarborgen bevat om fraude, witwassen en misbruik van de EU Inc te voorkomen. Volgens het kabinet ontbreken deze waarborgen in het huidige voorstel. Het valt het kabinet op dat weinig aandacht wordt besteed aan het tegengaan van fraude en witwassen en de risico’s van dit voorstel op de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Dit sluit aan bij de reactie van de KNB op het voorstel.

Preventieve controle beperkt

Hierbij gaat speciale aandacht uit naar de reikwijdte van cliëntonderzoek en rechercheplicht door de notaris. De preventieve controle lijkt in de verordening enkel beperkt te worden tot een formele controle van de statuten van de EU Inc en rechtsbevoegdheid van zijn oprichters. Nadere controle op rechtshandelingen, zoals de oprichting, en de identiteit van de oprichter lijken in beginsel niet te zijn toegestaan. Na oprichting is de controle op de EU Inc en haar handelingen bovendien zeer beperkt. Er mag op nationaal niveau geen notariële controle op een aandelenoverdracht worden voorgeschreven. Dit is voor het kabinet lastig te rijmen met de verplichtingen die op grond van de nieuwe Europese anti-witwasverordening per 10 juli 2027 gelden voor notarissen. Het kabinet zet daarom in op versterking in de verordening van de bevoegdheden voor de relevante poortwachters voor een volwaardige controle op een EU Inc. Het kabinet komt met voorstellen om de waarborgen tegen fraude, witwassen en misbruik te verbeteren.

48 uur en 100 euro

Het kabinet begrijpt de gedachte achter de versnelde procedure bij gebruikmaking van standaardstatuten, maar heeft zorgen over de ruimte die nog blijft voor een grondige rechtmatigheidscontrole binnen de beperkte duur van 48 uur. Voor het kabinet is het bovendien onduidelijk hoe groot de meerwaarde is van de mogelijkheid tot versnelde oprichting. De huidige inschrijfkosten bij de KVK zijn 85,15 euro. Het voorstel schrijft voor dat daar bovenop preventieve controles moeten worden uitgevoerd. Het kabinet vraagt zich af of dit realistisch is en zal daarom in de onderhandelingen aandacht vragen voor de opbouw van het bedrag van 100 euro en zal hiervoor een passend alternatief voorstel doen.

Aandelenoverdracht

Het feit dat lidstaten geen voorwaarden mogen stellen aan de mogelijkheid tot overdracht van aandelen, zoals een notariële akte, roept veel zorgen op over de rechtszekerheid rondom de levering van aandelen en bijvoorbeeld de beschikkingsbevoegdheid van de vervreemder. Dit laatste speelt in het bijzonder voor de vestiging van pandrechten of vruchtgebruik op aandelen. Het kabinet zal er daarom op aandringen dat het voorstel een adequate controle op de overdracht van aandelen toestaat.

Rechtsgrondslag

Het kabinet heeft kritische vragen bij de voorgestelde rechtsgrondslag: een twijfelachtige rechtsgrondslag is kwetsbaar. Dit kan leiden tot procedures, waarbij een risico bestaat van nietigverklaring van de verordening door het Hof van Justitie van de EU vanwege een ondeugdelijke rechtsgrondslag.

Implementatietermijn

Volgens het voorstel wordt de verordening een jaar na inwerkingtreding van toepassing. Het voorstel heeft echter aanzienlijke uitvoeringsgevolgen voor onder meer de KVK, de Belastingdienst en de rechtspraak. De KVK is in het huidige systeem niet belast met toetsing van oprichtingsdocumenten van rechtspersonen. De handhaving door de Belastingdienst kan worden bemoeilijkt doordat de poortwachtersfunctie van de notaris beperkt wordt en de kwaliteit en volledigheid van de benodigde gegevens bij oprichting niet altijd verzekerd kan zijn. En de in het voorstel voorgestelde procedures kunnen leiden tot extra taken voor de rechtelijke macht. Het kabinet pleit, gezien de complexiteit van het voorstel, de grote te verwachten uitvoeringsgevolgen en de benodigde nationale uitvoeringswetgeving, voor een aanzienlijke verlenging van die termijn.

Meer informatie: KNB, Jacco Sjerps
j.sjerps@knb.nl
070 3307226