Tips Belastingdienst en BFT om fraude te voorkomen
Screen alle betrokken partijen, met name ook tussenpersonen. Let op hun adressen en kijk naar de logica van de transactie. Dit zijn enkele tips die de Belastingdienst en het Bureau Financieel Toezicht (BFT) hebben gegeven tijdens twee cursussen 'Fraudepreventie in de notariële praktijk.'
In deze cursussen werd aan de hand van praktijkcasus uiteen gezet hoe fraude met rechtspersonen en vastgoed zich kan voordoen en kan worden herkend. De cursussen werden georganiseerd door de KNB, de Vereniging Ondernemingsrechtspecialisten Notariaat (VON) en de Notarieel Registergoed Specialisten (NRS).
Tips en aandachtspunten
Bij fraude kan worden gedacht aan onder meer fiscale fraude, faillissementsfraude, vastgoedfraude en witwassen. De behandelde presentatie (pdf) (pdf, 2.3 MB) gaat in op de verschillende partijen bij en de verschillende aspecten van een transactie. Zoals bij een aandelenoverdracht de verkoper, koper, eventuele tussenpersoon, vennootschap en koopprijs. En bij een vastgoedoverdracht de wijze van financiering en de herkomst van de gelden. De besproken aandachtspunten kwamen ook aan de orde tijdens het recente halfjaarlijkse overleg van de KNB met de Belastingdienst, het BFT en het Openbaar Ministerie (OM) over notariaat en fraude(preventie). Uit dit overleg kwamen eerder ook tips en aandachtspunten voor fraudepreventie naar voren.
Juiste vragen
De tips kunnen helpen bij het stellen van de juiste vragen. Waarom komt de cliënt bij mij? Wat wordt het vestigingsadres van de op te richten vennootschap? Zijn de jaarstukken van de over te dragen vennootschap gedeponeerd? Wat is de rol van de tussenpersoon? Waar komt de koopsom vandaan en hoe wordt deze betaald? Zijn de aard en uitvoering van de transactie logisch? Ook wordt gewezen op diverse risico-indicatoren, zoals oprichting en aandelenoverdracht bij volmacht. Let hierbij op combinatie en samenhang. En wees altijd alert als er een buitenlandcomponent is. Stichtingen verdienen bijzondere aandacht wanneer zij vastgoed verwerven en wanneer zij aandelen verkrijgen maar niet als stichting administratiekantoor (STAK) gaan fungeren. Ook worden stichtingen opgericht voor pgb-fraude en andere fraudevormen. Vraag door bij twijfel. Bespreek de zaak met een collega of raadpleeg de KNB, het BFT of een vertrouwensnotaris. Weiger dienst bij aanhoudende twijfel.
Hulpmiddelen bij fraudepreventie
Fraudepreventie is heel belangrijk. De KNB bevordert op verschillende wijzen het fraudebewustzijn binnen het notariaat en kennisdeling met en binnen de notariële beroepsgroep over fraude. Onder meer door het organiseren van cursussen, regiobijeenkomsten en publicaties over dit thema. Op knb.nl zijn verschillende documenten, nieuwsberichten en artikelen over dit onderwerp bij elkaar gebracht. Deze informatie kan helpen bij het signaleren en voorkomen van fraude. Daarnaast lobbyt de KNB ervoor dat notarissen de beschikking krijgen over meer instrumenten voor fraudepreventie. Bijvoorbeeld kunnen zoeken op natuurlijke personen in het Handelsregister en de mogelijkheid om onderling en tussen overheidsdiensten en het notariaat meer gegevens te delen.
Meer informatie: KNB, Jacco Sjerps, j.sjerps@knb.nl, 070 3307226
Gerelateerde artikelen
De Kamer van Koophandel (KVK) is van plan haar beleid voor vestigingsadressen aan te scherpen. Notarissen moeten dan bij inschrijving van een rechtspersoon in het handelsregister in bepaalde gevallen bewijs meesturen dat het vestigingsadres mag worden gebruikt. Bij onterechte adresregistraties lopen notarissen het risico hierop tuchtrechtelijk of civielrechtelijk te worden aangesproken. Het is daarom van belang dat notarissen beschikken over het benodigde bewijs.
De Kamer van Koophandel (KVK) heeft de criteria voor het accepteren van een toestemmingsverklaring voor gebruik van een vestigingsadres door een bedrijf of organisatie aangescherpt. Voor gebruik van bedrijfspanden accepteert KVK alleen nog huurovereenkomsten en eigendomsbewijzen. De KNB roept notarissen op dit ook toe te passen bij het vestigingsadres van rechtspersonen.
De minister van Justitie en Veiligheid, David van Weel, kondigde in de Tweede Kamer maatregelen aan tegen vastgoedfraude en ondermijning. De Kamer van Koophandel (KVK) moet extra bevoegdheden krijgen om inschrijving in het Handelsregister te weigeren en als gevolg van de AML-verordening kunnen notarissen vanaf 2027 onderling gegevens delen.