Tips BFT en Belastingdienst om fraude te voorkomen

In deze cursussen werd aan de hand van praktijkcasus uiteen gezet hoe fraude rond oprichtingen, aandelenoverdrachten en vastgoedtransacties zich kan voordoen en kan worden herkend. De cursussen werden georganiseerd door de KNB, de Vereniging Ondernemingsrechtspecialisten Notariaat (VON) en de Vereniging van Notariële Registergoed Specialisten (NRS).

Tips en aandachtspunten
Bij fraude kan worden gedacht aan onder meer fiscale fraude, faillissementsfraude, vastgoedfraude en witwassen. De behandelde presentatie (pdf) (pdf, 4.2 MB) gaat onder meer in op de verschillende partijen bij en de verschillende aspecten van een transactie. Zoals bij een aandelenoverdracht de verkoper, koper, eventuele tussenpersoon, vennootschap en koopprijs. En bij een vastgoedoverdracht de wijze van financiering en de herkomst van de gelden. Ook wordt gewezen op misbruik van rechtspersonen en de risico’s bij oprichting en aandelenoverdracht bij volmacht. De Belastingdienst en het BFT hebben ook eerder tips en aandachtspunten gegeven en genoemd om fraude te voorkomen.

Vragen en vastleggen

De tips kunnen (kandidaat-)notarissen helpen bij het stellen van de juiste vragen. Waarom komt de cliënt bij mij? Wat wordt het vestigingsadres van de op te richten vennootschap en is dat logisch? Zijn de jaarstukken van de over te dragen vennootschap gedeponeerd? Hoe verhoudt de inhoud hiervan zich tot de koopsom? Waar komt de koopsom vandaan en hoe wordt deze betaald? Wat is de rol van een eventuele tussenpersoon? Zijn de aard en uitvoering van de transactie logisch? Zijn de antwoorden op de gestelde vragen logisch? Wees kritisch. Neem afstand en overzie het geheel. Let op combinatie en samenhang. Let op signalen in het contact met de cliënt, zoals in e-mailverkeer. Vraag door bij twijfel en weiger dienst bij aanhoudende twijfel. Bespreek de zaak met een collega of raadpleeg de KNB, het BFT of een vertrouwensnotaris. En leg in het dossier onderzoek, doorvragen, bevindingen, afwegingen en motivering van gemaakte keuzes goed vast. Zorg ook voor Wwft-opleiding van personeel.

Corruptie
Ook alertheid op witwassen gebaseerd op (buitenlandse) omkoping en andere vormen van corruptie is van belang, met name bij het opzetten van bedrijfsstructuren, aandelenoverdrachten en vastgoedtransacties. Tijdens de cursussen is ook hieraan aandacht besteed. In 2019 heeft de Egmont Group een rapport gepubliceerd met indicatoren die notarissen en andere Wwft-instellingen kunnen helpen bij het identificeren van corruptie en het witwassen van de opbrengsten daarvan.

Hulpmiddelen bij fraudepreventie
Het is van groot maatschappelijk belang dat het notariaat zijn poortwachtersrol goed vervult. De KNB ondersteunt het notariaat hierbij en bevordert op verschillende wijzen het fraudebewustzijn binnen het notariaat en kennisdeling met en binnen de notariële beroepsgroep over fraude. Onder meer door het organiseren van cursussen en publicaties over dit thema. Op knb.nl zijn verschillende documenten, nieuwsberichten en artikelen over dit onderwerp bij elkaar gebracht. Deze informatie kan helpen bij het signaleren en voorkomen van fraude.

Meer informatie: KNB, Jacco Sjerps, j.sjerps@knb.nl, 070 3307226