Voorstel aanpassing wettelijk fiscaal verschoningsrecht in consultatie
Het ministerie van Financiën wil het wettelijk fiscaal verschoningsrecht van notarissen en advocaten aanpassen. Voorgesteld wordt het wettelijk fiscaal verschoningsrecht te verduidelijken en hierop in bepaalde gevallen een uitzondering te maken. Dat blijkt uit een conceptwetsvoorstel dat in consultatie is gegaan.
Financiën beoogt met het voorstel dat informatie die een belastingplichtige in het kader van de belastingheffing en invordering aan de Belastingdienst moet geven, ook gegeven moet worden als de belastingplichtige een notaris of advocaat heeft ingeschakeld. Nu vangt de Belastingdienst soms bot als verzoeken om informatie worden gedaan aan belastingplichtigen die een notaris of advocaat hebben ingeschakeld. In die gevallen wordt soms een beroep gedaan op het verschoningsrecht. Het voorstel moet bijdragen aan meer fiscale transparantie (nationaal en internationaal) en daarmee aan een juiste en eerlijke belastingheffing.
Verduidelijking
De voorgestelde verduidelijking houdt in dat het wettelijk fiscaal verschoningsrecht van notarissen en advocaten alleen geldt voor informatie die rechtstreeks verband houdt met hun juridische dienstverlening. Voor wat daaronder wordt verstaan, wordt aangesloten bij de procesvrijstelling van artikel 1a lid 5 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Er is gekozen voor aansluiting bij de Wwft, omdat sprake is van een financiële context. De gegevens die de Belastingdienst opvraagt zijn financiële gegevens.
Uitzondering
Alle informatie die nu al moet worden verstrekt in situaties waarin geen sprake is van tussenkomst van een notaris of advocaat, wordt volgens het voorstel van het wettelijk fiscaal verschoningsrecht uitgezonderd. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om jaarverslagen, accountantsverklaringen en rekeningafschriften. Het ministerie vindt het niet rechtvaardig dat wanneer het gaat om stukken die ook bestaan los van de vertrouwensrelatie met een notaris of advocaat, zoals jaarstukken of bankafschriften, de ene belastingplichtige die stukken niet aan de Belastingdienst hoeft te verstrekken, enkel en alleen omdat hij die stukken op enig moment ook aan een notaris of advocaat heeft overgelegd. Dat terwijl iedere andere belastingplichtige die stukken wel moet verstrekken.
Terughoudendheid
Voordat de Belastingdienst bij een notaris of advocaat kan aankloppen voor de benodigde informatie, zal zij eerst de belastingplichtige om deze informatie moeten vragen. Alleen als het in het belang van de heffing of opsporing noodzakelijk is, kan de Belastingdienst zich rechtstreeks tot een notaris of advocaat wenden. Voordat de inspecteur of de ontvanger een verzoek om informatie aan een notaris of advocaat kan doen, moet hij een machtiging daartoe krijgen van de minister van Financiën. Dit moet zorgen voor terughoudendheid bij de Belastingdienst om bij een notaris of advocaat aan te kloppen voor informatie over hun cliënten.
Meer informatie: KNB, Jacco Sjerps, j.sjerps@knb.nl, 070 3307226 en Estella Schijf, e.schijf@knb.nl, 070 3307110.
Gerelateerde artikelen
De Hoge Raad heeft de ongegrondverklaring van beklag van twee niet-verdachte notarissen tegen het – in een strafrechtelijk onderzoek tegen een andere notaris gelegde – beslag op documenten waarin hun namen voorkomen vernietigd. De rechtbank heeft namelijk onvoldoende gemotiveerd dat zich zeer uitzonderlijke omstandigheden voordoen die doorbreking van het verschoningsrecht van deze notarissen rechtvaardigen. Het enkele feit dat op grond van een eerdere beslissing van de rechtbank het verschoningsrecht van de verdachte notaris wel mocht worden doorbroken, volstaat daarvoor niet.
De Hoge Raad heeft uitgangspunten geformuleerd voor de omgang met grote hoeveelheden gegevens die bij opsporing beschikbaar zijn gekomen en waarvan een deel vermoedelijk onder het verschoningsrecht valt. De rechter-commissaris krijgt hierbij een grotere rol.
Richtinggevende jurisprudentie van de Hoge Raad over het verschoningsrecht wordt gecodificeerd. Ook wordt verduidelijkt wanneer een belastingplichtige zich niet kan beroepen op zijn recht om te weigeren bepaalde informatie aan de Belastingdienst te verstrekken. Dit zijn de 2 hoofdlijnen van de wijziging van het fiscaal verschoningsrecht die op 1 januari in werking treedt.