Uitvoering Wwft: (geen) kennis is (geen) macht
Casus
Klager is de directeur van een bv. De bv sluit met een vof een koop-/aannemingsovereenkomst voor een recreatiewoning, te bouwen door de vof.
Na ontvangst van de koop-/aannemingsovereenkomst googelt de notaris de namen van klagers en vindt negatieve berichten over klager, onder andere over het faillissement van klager, dat klager belastingfraudeur zou zijn, van valsheid in geschrifte, een FIOD-onderzoek, strafrechtelijke veroordelingen en over andere notarissen die zich voor hun rol in vastgoedtransacties van klager hebben moeten verantwoorden. Ook bleek uit het faillissementsregister dat het faillissement van klager slechts enkele weken eerder was geëindigd.
Een medewerkster van de notaris verzoekt klager om het volgende:
- een UBO-verklaring;
- een kopie van het aandeelhoudersregister;
- de definitieve jaarrekening 2019 en halfjaarcijfers 2020 met accountantsverklaring;
- verklaring van de herkomst van de gelden;
- de gelden dienen van een Nederlandse bank te komen.
Klager reageert:
‘Ik geloof niet dat u iets te maken heeft met mijn jaarrekeningen cq een accountantsverklaring kan eisen. Wat een ridicule eis…..
Verklaring herkomst heb ik al gegeven. Het staat u vrij de laatste jaarrekeningen bij de KvK op te vragen waaruit voldoende winst uit vastgoed blijkt.
Dat het geld van een Nederlandse bank moet komen is helemaal een absurd. We zijn onderdeel van de Europese Unie. Het geld komt gewoon van een rekening van de bv.’
De notaris geeft onder andere als oplossing dat klager naar de rechter gaat om hem te dwingen de overdracht te bewerkstelligen: ‘Als ik gedekt ben door een rechterlijke uitspraak, kan ik mijn werk doen.’
De medewerkster van de notaris verzoekt vervolgens de verkopend makelaar om de naam van klager te googelen. Vervolgens bericht de verkopend makelaar hem dat de koop-/aannemingsovereenkomst per direct is ontbonden ‘vanwege de zeer negatieve informatie over u en uw handelen’.
De notaris meldt klager na het indienen van zijn klacht dat hij als poortwachter voorzichtig te werk moet gaan en van het Bureau Financieel Toezicht het advies heeft gekregen onbekende cliënten te googelen. Voorts kreeg hij van de vertrouwensnotaris het advies om de genoemde documenten op te vragen.
De klacht
- De notaris heeft zonder enige toelichting onjuiste en onredelijke eisen gesteld aan de bv en hij heeft ook niet aangegeven wat de gevolgen zouden zijn als klagers niet zouden voldoen aan deze eisen.
- De notaris en zijn medewerkster hebben contact met klagers afgehouden, terwijl de notaris wel contact had met de vof en de vof heeft aangegeven de koop-/aannemingsovereenkomst te hebben ontbonden vanwege de negatieve informatie van de notaris.
- De notaris heeft de belangen van de vof en klagers niet gelijkelijk behartigd.
'Klacht gegrond met oplegging van een maatregel'
Het oordeel
Klachtonderdeel 1 (opgevraagde informatie)
De notaris heeft terecht gevraagd om een UBO-verklaring. Klagers hadden de notaris kunnen bevragen over de eisen die aan een UBO-verklaring worden gesteld en over de reden dat die verklaring werd opgevraagd. Dit onderdeel is ongegrond.
Klachtonderdeel 1 (communicatie) en klachtonderdelen 2 en 3
Toen klager aangaf niet aan de verzoeken van de notaris mee te werken, had de notaris klagers moeten informeren over de achtergrond van zijn verzoeken en hen moeten wijzen op de gevolgen van het niet meewerken aan de informatieverstrekking.
Nog kwalijker is het dat de notaris de vof wél heeft bericht dat hij niet kon meewerken aan de levering als klagers niet alle opgevraagde informatie zouden verstrekken en dat de notaris met de vof sprak over de ontbinding van de koop-/aannemingsovereenkomst. Hierdoor heeft de notaris de indruk gewekt op een partijdige wijze betrokken te zijn bij de levering en heeft hij zich onvoldoende ingespannen zijn rol als poortwachter aan klagers kenbaar te maken.
De maatregel
De kamer legt de maatregel berisping op.
Kamer voor het notariaat Den Bosch 7 juni 2021, ECLI:NL:TNORSHE:2021:15.
Opmerking
Veel notarissen en medewerkers worstelen met het toepassen van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en hebben er te weinig kennis van. Hoe meer kennis, hoe gemakkelijker dit uit te leggen is aan de cliënt. Implementeer een gedegen en op het kantoor toegespitst risicobeleid en bespreek dit regelmatig in een kantooroverleg.
Iedereen kan persoonlijke verbeterslagen maken. Stel jezelf vragen als: hoe bewaak ik mijn grenzen? Wat maakt dat ik te omvangrijke of teveel zaken aanneem? Wat heb ik nodig om de wettelijke taken beter uit te voeren? De KNB biedt nu de mogelijkheid van een persoonlijk PE-plan: maak hier gebruik van voor persoonlijke ontwikkeling en voor invulling van vaktechnische hiaten.