Verboden samenwerking met ontzette notaris en dubieuze aandelenleveringen

Casus

De notaris heeft tussen april en december 2015 het protocol van de oud-notaris waargenomen, omdat de oud-notaris was geschorst. De op het kantoor van de oud-notaris werkzame kandidaat-notaris trad in die periode op als onder-waarnemer.
De kandidaat-notaris passeerde een akte waarbij een Beheer bv een Werk bv oprichtte. De oud-notaris vertegenwoordigde Beheer bv als schriftelijk gevolmachtigde. Werk bv heeft onder meer ten doel het geven van (juridisch) advies.
Daarna wordt de oud-notaris ontzet uit het ambt. Vervolgens treedt hij in dienst van Werk bv en verwijst hij in de jaren 2016 en 2017 diverse dossiers ter verdere behandeling naar de notaris. De oud-notaris voerde besprekingen en stelde conceptakten op. De notaris stuurde voor de passeerwerkzaamheden facturen naar Werk bv.

Na een signaal van de Belastingdienst over een aandelenoverdracht doet Bureau Financieel Toezicht (BFT) onderzoek naar de volgende zaken:

• Levering 1:
  Januari 2016: levering van alle aandelen in een b.v. voor 7.500 euro, gebaseerd op de jaarcijfers ultimo 2014. De koopsom wordt schuldig gebleven.
  Verkoper, al dertig jaar klant bij het kantoor, was naar eigen zeggen vol geraakt door de crisis en wilde van het bedrijf af. Van de koper, 79 jaar, is geen correspondentie aanwezig. Er is geen schriftelijke koopovereenkomst.
  De jaarstukken vermelden een negatief eigen vermogen ultimo 2014 van 59.614 euro.
  De jaarstukken waren slechts tot en met 2012 gedeponeerd.
  September 2016: faillietverklaring van de vennootschap. In het dossier zit een gespreksaantekening met de curator onder andere met vermelding van de woorden ‘koper oudere man, mogelijk dement, katvanger’.
• Levering 2:
  Juli 2015: levering alle aandelen in een bv geleverd voor 500 euro.
  Volgens de notaris bezat verkoper een lege bv die koper wilde kopen omdat oprichten te duur was. In het dossier zit een overdrachtsbalans waaruit blijkt dat het eigen vermogen van de vennootschap 1 euro is. Deponeringen bij de Kamer van Koophandel van de jaarcijfers over 2013 en 2014 ontbreken. Een schriftelijke koopovereenkomst tussen verkoper en koper ontbreekt.
  In het dossier zit voorts de voorafgaande aandelenoverdracht: in mei 2015 zijn alle aandelen door verkoper gekocht voor 1 euro. Het dossier bevat een aandeelhoudersbesluit om over te gaan tot vermindering van het kapitaal van 17.900 euro.
  September 2015: ontbinding van de bv en uitschrijving bij de Kamer van Koophandel.

De klacht

1. De notaris heeft in strijd met de Beleidsregel integere beroepsuitoefening samengewerkt met een ontzette notaris.
2. De notaris is mede verantwoordelijk voor de door de kandidaat-notaris gepasseerde akte van oprichting van Werk bv. Deze akte mist authenticiteit omdat een waarnemer geen akte mag verlijden waarin de vervangen notaris als vertegenwoordiger optreedt voor een partij bij die akte.
3. De notaris heeft zijn poortwachtersrol onvoldoende vervuld bij twee aandelenoverdrachten.

'Deels gegrond met oplegging van een maatregel'

Het oordeel

1. Uit onder andere de feiten dat de oud-notaris de enige werknemer was van Werk bv en dat de notaris zijn facturen niet naar cliënten, maar naar Werk bv stuurde volgt dat deze klacht gegrond is.
2. Een waarnemend kandidaat‑notaris handelt in beginsel niet onder de verantwoordelijkheid van de waargenomen notaris of een andere notaris. Dit volgt – impliciet – uit artikel 1 lid 1 sub c Wet op het notarisambt (Wna). De notaris is hiervoor dus niet verantwoordelijk.
3. Levering 1: De notaris had gegronde redenen om dienst te weigeren. Onder andere speelt mee dat:
   • de notaris niet met de koper en verkoper heeft gecorrespondeerd;
   • een schriftelijke koopovereenkomst ontbrak;
   • sprake was van een negatief eigen vermogen en niet bleek van enige goodwill of andere meerwaarde en die koopsom schuldig werd gebleven;
   • recente jaarcijfers niet waren gedeponeerd;
   • de notaris is tekortgeschoten in zijn informatie-/Belehrungsplicht;
   • de notaris beroept zich erop dat pas in 2018 veel aandacht werd besteed aan de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft), echter de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft hiervoor al in 2011 aandacht gevraagd. De notaris heeft nagelaten om een (verscherpt) cliëntenonderzoek uit te voeren en een melding te doen bij de Financial Intelligence Unit (FIU).

   Levering 2:
   Ook hier had de notaris gegronde redenen om dienst te weigeren, heeft hij nagelaten om een (verscherpt) cliëntenonderzoek uit te voeren en nagelaten een melding te doen bij de FIU.

De maatregel van berisping zou passend zijn. Echter de notaris heeft blijk gegeven van inzicht, maatregelen getroffen ter verbetering van de naleving van de Wwft, en de notaris heeft een blanco tuchtrechtelijk verleden. Daar komt bij dat er sinds 2015/2017 een behoorlijke ontwikkeling heeft plaatsgevonden in de bewustwording op het gebied van integere beroepsuitoefening en de Wwft.

De notariskamer legt de maatregel waarschuwing op.

Kamer voor het notariaat Den Bosch 20 september 2021 ((nog) niet gepubliceerd).

Opmerking

Check bij leveringen van aandelen de feiten en omstandigheden, de onderbouwing van de koopsom en de balans. Wees alert op onder andere misbruik en extra verrekeningen: de waarde van de aandelen is iets anders dan de waarde van de investeringen van de verkoper. Neem de tijd om eerst alle nodige informatie te krijgen, zorg voor regie (rechtstreeks contact met de cliënt) en overzicht op de gehele transactie.