‘Mens en manager zijn niet te scheiden’

Mijn taak is mijn medewerkers faciliteren zodat ze hun werk goed kunnen doen

Jeroen Mol, operationeel directeur bij Landal GreenParks, reisde jarenlang de wereld af en maakte lange dagen. Maar vijf jaar geleden merkte hij dat zijn energie afnam. De huisarts verwees hem door naar het ziekenhuis. Daar bracht onderzoek de oorzaak van zijn malaise aan het licht: een tumor in zijn darmen ter grootte van een tennisbal.
Een geluk bij een ongeluk: de snelle diagnose en daaropvolgende operatie behoedden hem voor slopende chemokuren. Na een maand of vier ging hij weer aan het werk. Als vanouds, dacht hij.

Doorpakken

‘Ik wilde de draad oppakken waar ik was gebleven. Dus zoveel mogelijk werk verzetten in zo kort mogelijke tijd. Doorpakken, zoals ik altijd had gedaan. Maar ik merkte snel dat ik daar de energie niet meer voor had. Ook omdat ik de eerste tijd nog parttime werkte, moest ik keuzes gaan maken. Dat hoefde daarvoor maar zelden, want ik had overal energie voor.’
Maar ook op een ander, dieper niveau was er iets wezenlijks veranderd. ‘Ik ervoer dat mijn ziekte mijn functioneren en positie als manager beïnvloedde. Voor mezelf, maar ook voor mijn medewerkers. Ik keek niet alleen anders naar mezelf, mijn mensen keken ook anders naar mij. In hun ogen zag ik hun bezorgdheid, hun twijfels. En ik realiseerde me dat ik zowel de functionaris als de mens was en dat die twee niet te scheiden zijn. Dat zo’n scheiding, die vaak gepaard gaat met het bekleden van een managementfunctie, eigenlijk heel kunstmatig en onnatuurlijk is.’

Twijfels

Met dat inzicht én noodgedwongen door zijn aangetaste energiehuishouding gooide Mol het roer om. Hij besloot in zijn functie als leidinggevende de mens net zoveel ruimte te geven als de manager. ‘Ieder mens heeft soms twijfels of weet even niet hoe het verder moet. Dat is alleen maar heel menselijk. Maar als manager word je geacht geen twijfels te hebben. Iedereen kijkt naar jou, want jij bent de baas. En als je je twijfels wel uitspreekt, gaat dat ten koste van je gezag. Dacht ik. Maar ik heb ervaren dat je juist aan gezag wint als je je kwetsbaar op durft te stellen.’
Natuurlijk geeft hij leiding, hakt knopen door en zet de koers uit. ‘Dat is gewoon mijn taak als leidinggevende. Maar het draait op mijn afdeling niet alleen om mij. Integendeel zelfs. Het is mijn taak als manager om ervoor te zorgen dat mijn medewerkers het beste uit zichzelf halen. Daarom betrek ik mijn medewerkers veel meer bij alles wat er speelt. Hoe denken zij erover? Welke oplossingen stellen zij voor? En als ik ergens niet uitkom of niet weet welke kant het op zou moeten, vertel ik dat. ‘Jongens, ik heb even geen idee’. Dat motiveert enorm en mijn medewerkers waarderen het. ‘Het is heel fijn om voor iemand te werken die ook laat zien dat hij mens is’, hoor ik terug.’

Oplossingen

Mol geeft zijn mensen meer ruimte en verantwoordelijkheden om zelf tot oplossingen te komen. ‘Vroeger trok ik alles naar me toe. Want ik was verantwoordelijk, dus ik regelde het allemaal. Als een voorstel niet naar mijn zin was, herschreef ik het zelf. Hoefde ik het niet allemaal uit te leggen. Als ik nu een voorstel op mijn bureau krijg dat ik niet goed genoeg vind, ga ik daarover in gesprek en vraag: “Wat heb je nodig om een beter voorstel te maken?” Als manager is dat mijn taak: mijn medewerkers faciliteren zodat ze hun werk goed kunnen doen.’
Laat er geen misverstand over bestaan: het team waaraan Jeroen Mol leiding geeft, is geen soft praatclubje. Landal GreenParks is een internationale commerciële onderneming. En dus zijn er als vanouds taken, verantwoordelijkheden en targets die gehaald moeten worden.
‘Collega-managers vragen me weleens: “Ben jij niet veel te aardig voor je team?” Maar op inhoud ben ik snoeihard. Dat is ook mijn rol en dat weten mijn medewerkers. Maar ze weten ook dat ze bij mij niet zomaar op fouten worden afgerekend. Niemand voelt zich bedreigd en dat is de sfeer in het team enorm ten goede gekomen. We presteren beter dan ooit én er wordt nog steeds hard gewerkt, maar we delen lief en leed en hebben het hartstikke goed met elkaar.’

Geen maniertje

Zijn ideeën zijn, zegt Mol, geen hogere wiskunde. ‘Wat ik in mijn boek schrijf, is niet wereldschokkend. Ik heb ook geen rijtje tips en trucs paraat: zo word je een betere manager. Het is geen maniertje, want ieder mens is anders en iedereen moet zijn eigen weg vinden. Het gaat erom dat je je als leidinggevende realiseert dat je behalve manager ook mens bent en dat je die twee niet kunt en moet scheiden.’
Makkelijker gezegd dan gedaan trouwens, zegt Mol, want het kan best spannend zijn om je tegenover je medewerkers kwetsbaar op te stellen en je menselijke kant te tonen, je twijfels en onzekerheden niet onder de pet te houden. Zeker in een van huis uit traditionele branche als het notariaat waar iedereen kijkt naar de man of vrouw aan de top. ‘Je moet je ego durven loslaten en je dienstbaar maken aan je medewerkers. Dat vergt moed. Maar je krijgt er gemotiveerdere medewerkers, betere resultaten en meer plezier voor terug.’

Dwars door alles heen - Levenslessen van een manager die door ziekte beter wordt; Jeroen Mol