In gesprek met... Onno Hoes (NVM): De koop moet goed in elkaar zitten

Wij zouden ook graag willen dat makelaar een beschermde titel is

‘Collega’s, dat zijn we eigenlijk’, begint Onno Hoes. ‘Collega’s in het ingewikkelde proces van eigendomswisseling in de vastgoedsector. Een proces waarin we met z’n allen een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben. We moeten de consument ontzorgen, het proces goed laten verlopen én – heel belangrijk – fraude voorkomen.’ Hoes, sinds 2019 algemeen voorzitter van de NVM, vindt samenwerking tussen het notariaat en de makelaardij belangrijk. Annerie Ploumen sluit zich daarbij aan: ‘In de vastgoedketen is het essentieel dat je goed met elkaar overlegt over de te nemen stappen, met inachtneming van je eigen rol. De makelaar is degene die de consument laat kennismaken met een woning en het voortraject doet. Daarna start de samenwerking. Met het notariaat, maar ook met het Kadaster. Bij dat proces hebben we elkaar nodig. De koop en levering moeten goed in elkaar zitten. Uiteraard, zonder je onpartijdigheid als notaris te verliezen.’

De diepte in

Ploumen, werkzaam als notaris in Amsterdam, krijgt kopers al aan tafel voor het koopcontract. Zo is dat in de hoofdstad geregeld. ‘Dat is plezierig, omdat je dan vanaf het begin heel erg betrokken bent en kunt adviseren in het juridische traject.’ Hoes: ‘Het is zo gegroeid en daar voelt iedereen zich prettig bij. Bij moeizame transacties kun je er maar beter bovenop zitten. Maar het is niet zo dat het ene model goed is en het andere model niet. De makelaar kan dit ook prima doen.’ Ploumen vindt het goed als de notaris eerder wordt betrokken: ‘Er zijn makelaars die het heel goed kunnen, die alert zijn op fraude en goed kijken naar de financiering. Maar er zijn er ook die dit niet of minder doen. De notaris gaat meer de diepte in. En is per definitie onpartijdig. Ik trap op de rem als ik zie dat iemand wil financieren zonder voorbehoud en dat onverstandig lijkt. De makelaar wil de consument zo goed en snel mogelijk van dienst zijn, dus gaat er sneller in mee.’ Samenwerking is volgens Hoes hierbij ook erg belangrijk. ‘In de overspannen markt is de consument af en toe de weg kwijt. Als de consument roept dat hij per se dat huis wil, ook zonder bouwkundige keuring of voorbehoud, dan is dat niet slim, maar het mag wel volgens de wet. Daarom is die check van de notaris zo prettig. Maar het zou niet goed zijn als één partij het hele proces doet. Juist die extra paar ogen is handig. Je hebt elkaar nodig.’

Verwachtingen

Fraude is iets waar alle partijen in de vastgoedsector op moeten letten. Criminelen worden steeds gehaaider. Het notariaat moet jaarlijks verplicht PE-punten halen. De animo voor cursussen over de poortwachtersrol is groot. Ook de NVM geeft trainingen op dat gebied. Hoes: ‘Het grijze gebied is zo groot. Wij leren onze leden wat je mag én kan doen als makelaar. Je kan denken: die notaris grijpt wel in, maar dat is niet de bedoeling.’ Ploumen: ‘Ik verwacht van de makelaar dat hij ingrijpt als hij denkt dat iets niet kan. Er zijn makelaars die dit heel goed doen – misschien wel degenen die naar die NVM-cursus zijn geweest –, maar er zijn er ook die hun ogen ervoor dichtdoen.’ Hoes vult aan: ‘Het blijft lastig. Er is geen afvinklijstje dat je kan gebruiken. Je moet in een gesprek voorzichtig achter geldstromen komen. Dat is een subtiel proces. De makelaar kan dat ook.’ ‘Tja’, reageert Ploumen, ‘makelaars die hier alert op zijn, kunnen én zullen dat ook doen. Het probleem zit bij de makelaars die dat niet doen. Kunnen jullie hen verplichten cursussen te volgen?’ Hoes: ‘Makelaar is een vrij beroep, notaris niet. Dat is natuurlijk een verschil. Wij zouden ook graag willen dat makelaar een beschermde titel is. We hebben als NVM zware opleidingseisen. Maar iedereen kan zich makelaar noemen en alles doen wat een makelaar doet. Ik zie dat graag anders. Als je een titel krijgt, kan je hem ook afnemen als het niet goed gaat.’

Samen online

Het notariaat en de makelaardij hebben elkaar online ook gevonden. Samen met andere partijen werken zij aan Zorgeloos Vastgoed, een afsprakenstelsel rondom het kopen van een huis. ‘Het was even aftasten. Wie neemt welke positie in? Daar zijn we uitgekomen, maar heeft ook voor discussies gezorgd. Je kan het tenslotte maar één keer goed doen’, vertelt Hoes. Ploumen vult aan: ‘Dat afsprakenstelsel is een heel positief iets. Het staat los van onze positie in het koopproces. De consument houdt regie op zijn of haar gegevens en hoeft die niet steeds opnieuw te verstrekken’ Hoes: ‘Overal is naar gekeken. Ook naar welke woorden je gebruikt, taxonomie heet dat. Dat is perfect. Je stelt de consument centraal. Het maakt het werk voor ons gemakkelijker en voor de consument overzichtelijker.’

Biedingsproces

Transparantie van het biedingsproces is de laatste maanden ook veel in het nieuws geweest. Hoe kijkt Hoes daar tegenaan? Een lastig thema. Vanuit privacy-oogpunt moeten we daar goed bij stilstaan. Met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties en andere brancheorganisaties hebben we afgesproken dit professioneel en met waarborgen omkleed in te gaan richten.’ Ploumen: ‘Wat kan, is de notaris en makelaar dat proces samen laten doen. De notaris heeft dan het biedlogboek in beheer. Dan valt het onder de geheimhouding. Biedingen komen dan bij de notaris binnen, en het komt niet op straat te liggen.’