Boedelafwikkeling: doe het niet of doe het goed II

Casus

Erflaatster heeft klager en een stichting benoemd tot erfgenamen. In de nalatenschap bevindt zich een onverdeeld aandeel van het economisch eigendom in een onroerende zaak. De notaris kreeg in 2010 opdracht voor de afwikkeling en verdeling van de nalatenschap. Eind 2014 heeft hij een conceptakte van verdeling opgesteld, waarin het onverdeelde aandeel aan klager werd toegedeeld en geleverd, onder de verplichting om wegens overbedeling een bedrag aan de stichting te voldoen. Partijen hebben de notaris een boedelvolmacht verleend. Jarenlang was er geen enkele voortgang in de afwikkeling door de notaris. Begin 2023 werd de opdracht aan de notaris ingetrokken en een andere notaris aangesteld. Klager heeft in 2023 een klacht ingediend die leidde tot berisping van de notaris (ECLI:NL:TNORDHA:2023:15 en Notariaat Magazine 8/2023).

De klacht

Tijdens de behandeling van de klacht in 2023 heeft de notaris toegezegd om binnen één week na de zitting de verzochte stukken toe te sturen aan de andere notaris en te reageren op zijn e-mails. De te veel betaalde erfbelasting van circa 19.000 euro zou aan klager worden terugbetaald. De notaris kwam deze toezeggingen echter niet na.
Zonder de stukken kon de andere notaris geen akte van verdeling maken. Klager startte eind 2023 een kortgedingprocedure waarin hij afgifte van stukken en het verstrekken van informatie vorderde, op straffe van een dwangsom, alsmede veroordeling tot betaling van (voorlopige) schade. Pas na het betekenen van de dagvaarding verstrekte de notaris de stukken en informatie en was hij bereid om een betaling aan klager te doen.
Eind 2022 is de stichting ontbonden, waardoor de afgegeven boedelvolmacht niet meer bruikbaar was. De vereffening van de stichting moest worden heropend en de notaris werd in de gelegenheid gesteld om hiervoor zelf een advocaat in te schakelen om zo de kosten in de hand te houden. De notaris weigerde dit, met als argument dat al bekend was dat de stichting was ontbonden. Hij vergat daarbij dat hij vóór de ontbinding van de stichting ruim de tijd had gehad om de verdeling te passeren en dit niet heeft gedaan. Begin 2024 stelde de notaris voor om een bedrag te betalen, onder de voorwaarde dat de kortgedingprocedure werd ingetrokken. Klager ging hiermee niet akkoord. De notaris heeft vervolgens een hoger bedrag voorgesteld, met als aanvullende voorwaarde dat ook de tuchtprocedure werd ingetrokken.

Het verweer

Het duurde allemaal langer wegens drukte en omdat het ingewikkelder was dan het leek.

Uitspraak: gegrond met oplegging van een maatregel

Het oordeel

Opnieuw is er sprake van niet-voortvarend handelen. De notaris heeft door het te laat verstrekken van de stukken en het niet-reageren op berichten onvoldoende rekening gehouden met de belangen van klager en zijn zorgplicht onvoldoende in acht genomen.
Het is tuchtrechtelijk verwijtbaar als een notaris de voorwaarde van het intrekken van de tuchtprocedure stelt aan het betalen van een geldbedrag aan klager om een tussen hen ontstaan geschil op te lossen. Een notaris mag geen drempel opwerpen voor een klager.
Bij de oplegging van de maatregel weegt de kamer mee dat tijdens de zitting blijkt dat de akte van verdeling op zeer korte termijn kan passeren, dat de notaris inmiddels alle gevraagde stukken heeft verstrekt, zich bewust is van zijn nalatigheid, het door hem veroorzaakte financieel nadeel heeft gecompenseerd en bezig is met een reorganisatie van zijn kantoor en geen nalatenschappen meer aanneemt. Ook speelt mee dat met betrekking tot deze nalatenschap al eerder een maatregel is opgelegd.

De kamer legt de maatregel waarschuwing op.

Kamer voor het notariaat Den Haag 16 oktober 2024, ECLI:NL:TNORDHA:2024:15

Opmerking

Klager heeft twee tuchtzaken en een kortgedingprocedure moeten starten om tot een verdeling te komen. Drukte en ingewikkeldheid zijn geen argumenten om toezeggingen niet na te komen. Doe wat je zegt en zeg wat je doet.