Nalatenschappen: soms ook verleidelijk voor de notaris

Casus

In juni 2024 stelt het Bureau Financieel Toezicht (BFT) een onderzoek in naar het handelen van de (inmiddels) oud-notaris in enkele dossiers, waaronder nalatenschappen. Daaruit blijkt dat de oud-notaris vanaf 2015 op onterechte wijze declaraties heeft opgesteld en verrekend met boedelgelden. Aan deze declaraties lagen geen werkzaamheden ten grondslag en de verrekening met de boedelgelden is niet met de rechthebbenden gecommuniceerd.

In 2016 en 2017 heeft de oud-notaris boedelgelden in diverse nalatenschappen naar haar eigen bankrekeningen overgeboekt, met vermelding van gefingeerde namen en omschrijvingen. Ook zijn er betalingen verricht aan personen die geen rechthebbenden in die nalatenschappen zijn. In 2017 heeft de oud-notaris boedelgelden in een nalatenschap gebruikt om de koopsom voor een appartement van haar dochter (deels) te financieren. Dit bedrag is na de ontdekking in 2024 (door de kandidaat-notaris) teruggestort op de derdengeldenrekening van haar protocolopvolger, een zware waarnemer.
In 2019 heeft de oud-notaris drie posten niet afgedragen overdrachtsbelasting onttrokken aan de derdengelden. In 2022 heeft de oud-notaris in drie nalatenschapsdossiers het (langdurig) openstaand saldo overgeboekt van de derdengeldenrekening naar de kantoorrekening en vervolgens aan haarzelf. In een van deze dossiers heeft zij ook bedragen niet uitgekeerd aan de legatarissen.
Het totaalbedrag van de onverklaarbare overboekingen die ogenschijnlijk voor privédoeleinden zijn aangewend komt hiermee op ruim 225.000 euro. De overige onverklaarbare overboekingen bedragen ruim 160.000 euro. Per 1 augustus 2023 is aan de oud-notaris het ontslag uit het ambt van notaris verleend. Zij heeft hierna haar werkzaamheden voortgezet als kandidaat-notaris. Ook deze werkzaamheden heeft zij per 1 januari 2025 neergelegd. Het BFT heeft ook aangifte gedaan bij de politie van valsheid in geschrifte gepleegd door de oud-notaris.

De klacht

De oud-notaris heeft een groot aantal (testamentair) begunstigden financieel ernstig benadeeld en heeft zichzelf voor aanzienlijke bedragen verrijkt met derdengelden.

Het verweer

De oud-notaris erkent de gepresenteerde feiten. Zij heeft verkeerde keuzes gemaakt uit blinde paniek. Zij heeft de dossiers van haar voormalig compagnon overgenomen na zijn overlijden. Deze dossiers bleken nogal wat hiaten te bevatten. De oud-notaris wilde deze dossiers op nul te zetten, zodat zij ervan af was. Zij erkent dat wat zij heeft gedaan volkomen fout was. Inmiddels zijn er herstelmaatregelen getroffen en afspraken gemaakt met de zware waarnemer, zodat de schade aan de benadeelden vereffend kan worden.

Uitspraak: gegrond met oplegging van een maatregel

Het oordeel

De oud-notaris heeft willens en wetens aanzienlijke onttrekkingen gedaan aan de derdengeldrekening (en aan de kantoorrekening) ten laste van cliëntendossiers en ten gunste van zichzelf en haar dochter. Zij probeerde dit te verhullen. Dat momenteel herstelmaatregelen worden getroffen, doet niets af aan het feit dat de oud-notaris met haar handelen het in het notariaat gestelde vertrouwen in ernstige mate heeft geschaad. Bovendien heeft zij de kerntaken van een notaris op grove wijze veronachtzaamd. Gelet op de aard en de ernst van het tuchtrechtelijk laakbaar handelen acht de kamer de maatregel van ontzetting uit het ambt passend en geboden.

De notariskamer legt de maatregel ontzetting uit het ambt op.

Kamer voor het Notariaat Arnhem-Leeuwarden 13 juni 2025, ECLI:NL:TNORARL:2025:23

Opmerking

De notaris heeft acht jaar lang ongemerkt kunnen stelen uit nalatenschappen. Uit de uitspraak wordt niet duidelijk hoe de interne organisatie van kantoor was en hoe de notaris dit in de boekhouding en dossieradministratie zo lang verborgen heeft weten te houden. Nalatenschappen vormen een verleiding voor sommige mensen en de gelegenheid maakt de dief. De notaris vormt hierop geen uitzondering, maar anders dan een niet professionele afwikkelaar valt een notaris onder toezicht en tucht.