‘Uiteindelijk hebben we hetzelfde belang’
'Ik hoop dat de nieuwe regeling de betrokkenheid van de deelnemers vergroot'
'Pensioen, daar vond ik altijd wel iets van. Tijdens discussies met collega’s liet ik dat ook duidelijk merken. Daarom heb ik ‘ja’ gezegd op het verzoek van de KNB om zitting te nemen in de PensioenKamer. Niet roepen vanaf de zijlijn, maar meedoen', zegt Antal DeWitte, voorzitter van de PensioenKamer namens de werkgevers. In het dagelijks leven is hij notaris bij Verhees Notarissen in Katwijk. Carolien Pot, kandidaat-notaris bij Lexis Notarissen in Zuidwolde en werknemerslid, had aanvankelijk minder affiniteit met het onderwerp. 'Ik had geen idéé wat de pensioenregeling inhield. Maar toen de KNB mensen zocht voor de werknemerscommissie, dacht ik: misschien is het goed om me hier eens in te verdiepen. En ik vond het mooi om me in te zetten voor onze beroepsgroep.'
Opleiding
In de beste Nederlandse tradities bestaat de PensioenKamer uit een werkgevers- en werknemersdelegatie (zie kader ‘Hoe is het georganiseerd?’, red.). De sociale partners bepalen samen hoe de pensioenregeling eruitziet; onder meer het type regeling, het pensioengevend inkomen, het opbouwpercentage en de premie. Pot: 'Als PensioenKamer stellen we de basis vast. Het pensioenfonds bekijkt vervolgens of onze wensen passen bij de voorwaarden die het moet bewaken, zoals dat de pensioenregeling evenwichtig is. Het fonds bepaalt ook het beleggingsbeleid. Daarvoor peilt het periodiek de voorkeuren van de deelnemers. Het notariaat is een risicoaverse beroepsgroep. Tegelijk wil men dat iedere ingelegde euro zoveel mogelijk oplevert. De uitdaging is dus om zoveel mogelijk rendement te maken met zo min mogelijk risico’s.'
Alle nieuwe commissieleden volgen een opleiding tot pensioenfondsbestuurder, zodat zij voldoende kennis hebben over de pensioenregeling, vermogensbeheer en de ontwikkelingen in de pensioensector. 'Ik heb gewerkt in de accountancy en heb gevoel voor cijfers, maar zo’n opleiding is toch erg nuttig', zegt Pot. DeWitte: 'Gezien onze achtergrond denk ik dat wij in het notariaat een heel eind komen, maar we blijven welwillende vrijwilligers. Daarom is het goed dat we inhoudelijke ondersteuning krijgen van het pensioenfonds en van externe deskundigen.'
Nieuwe regeling
Formeel komt de PensioenKamer vier tot zes keer per jaar bij elkaar. De afgelopen tijd was het vaker, omdat het notariaat op 1 januari 2027 overstapt op een nieuwe pensioenregeling. Dat is een solidaire premieregeling, waarin alleen afspraken zijn gemaakt over de hoogte van de premie, en niet over de hoogte van de pensioenuitkering. 'In het oude systeem was de uitkering ook niet gegarandeerd, dat vergeten mensen nogal eens', zegt DeWitte. Straks komen er persoonlijke pensioenvermogens. DeWitte: 'Voorheen hadden veel mensen in het notariaat het gevoel dat hun premie iedere maand in een black box verdween. Nu wordt veel inzichtelijker wat je inlegt, wat de werkgever meebetaalt en wat er via het rendement van de beleggingen bijkomt. Ik hoop dat dit de betrokkenheid van de deelnemers vergroot.'
Een ander voordeel is dat de drie afzonderlijke regelingen voor zelfstandigen, (kandidaat-)notarissen in loondienst en medewerkers in elkaar worden geschoven. De Witte: 'De uitvoeringskosten worden zo een stuk lager. Dat maakt de regeling op lange termijn houdbaar. Die kosten zijn voor werkgevers en werknemers van belang. Wij betalen namelijk ieder de helft van de premie.' De gesprekken over de nieuwe regeling verliepen niet altijd zonder slag of stoot. 'Soms waren er stevige discussies, bijvoorbeeld over de hoogte van het pensioengevend salaris en de premie. Maar het is altijd gelukt om het midden te vinden. Uiteindelijk hebben werkgevers en werknemers hetzelfde belang: een gedegen, toekomstbestendige pensioenregeling, zegt Pot.
Aanspreekpunt
Het valt DeWitte en Pot op dat het pensioen over het algemeen niet zo erg leeft in het notariaat. Als belangenbehartigers fungeren zij als aanspreekpunt, maar in de praktijk krijgen ze bijna nooit een mailtje of telefoontje van collega’s in het land. Hun advies aan hun beroepsgenoten is om net zoveel aandacht te besteden aan pensioen als aan andere secundaire arbeidsvoorwaarden, zoals vakantiedagen en flexibele werktijden.
De Witte: 'Bestudeer de website van het pensioenfonds en het pensioenoverzicht en maak eventuele ideeën kenbaar, bij ons of in de ringvergaderingen. De meeste mensen gaan pas nadenken over hun pensioen als ze de vijftig zijn gepasseerd. Jammer, want dan kan het te laat zijn om nog een substantiële uitkering op te bouwen. Zeker omdat de pensioenuitkering voor ondernemersnotarissen een vangnetregeling is. Als je na pensionering je levensstandaard wilt handhaven, moet je tijdig een aanvullende voorziening treffen.' 'Wij doen ons best voor een zo goed mogelijke regeling voor het notariaat', vult Pot aan. 'Het gaat om inkomen voor later, ook voor eventuele nabestaanden. Dat wil je toch goed regelen?
Hoe is het georganiseerd?
Het Pensioenfonds Notariaat voert de pensioenregeling uit in opdracht van de KNB en de Bond van Medewerkers in het Notariaat (BMN). De KNB heeft dit opdrachtgeverschap gedelegeerd aan de PensioenKamer. Die bestaat uit een werkgeverscommissie van notarissen en een werknemerscommissie van toegevoegd en kandidaat-notarissen. Beide commissies bestaan uit vijf tot zes mensen. De zittingstermijn is drie jaar en leden kunnen worden herbenoemd. De overige medewerkers worden vertegenwoordigd door de BMN.