Weerwoord dankzij intervisie
In een van mijn eerste onderzoeksbanen vroeg een senior collega of ik wat statistische berekeningen wilde doen voor een nieuw onderzoeksproject buiten mijn onderzoeksterrein en interessesfeer. Toch hoorde ik mezelf zeggen: ‘Tuurlijk, doe ik graag voor je.’ Ik sloeg aan het rekenen, maar zijn hypothese werd niet bevestigd.
Ik overhandigde hem de resultaten en dacht dat het klusje geklaard was. Maar zo makkelijk kwam ik niet van hem af. Hij zei: ‘Ik heb ergens gelezen dat je bij data als deze een logtransformatie op de variabelen mag toepassen. Als je dat doet, dan wordt mijn hypothese misschien wél bevestigd.’
‘Maar is dat niet sjoemelen met data?’ vroeg ik. ‘Nee hoor, het schijnt dat dat prima kan.’ ‘Zou je het niet liever zelf doen?’ ‘Ik zou het wel willen, maar ik beheers de nieuwste rekentechnieken niet.’ Ik stond met stomheid geslagen. Mij wél durven vragen een of andere sjoemeltechniek toe te passen, terwijl hij zelf niet van de hoed en de rand wist. Ik wilde nee schreeuwen, maar ik durfde niet. Want hij was een invloedrijke senior en ik slechts een junior met een tijdelijke baan.
Morele intuïtie
Gelukkig was ik niet de enige junior op de afdeling; we waren met z’n vijven tegelijk begonnen en hadden meteen een band. Regelmatig kwamen we bij elkaar thuis om te praten over werkproblemen, van gebrek aan begeleiding tot dat iemand een felbegeerde cursus niet mocht volgen. Gewoon, informeel, zonder agenda of methode. Maar wél hartstikke openhartig. De volgende keer dat we samenkwamen, klaagde ik over de klus. Een collega vroeg: ‘Wat als je ermee stopt?’ Ik aarzelde. Een ander zei: ‘Zeg gewoon dat je het onethisch vindt en dat hij zelf verantwoordelijk is.’ Door mijn collega’s voelde ik me gesterkt in mijn morele intuïtie. De volgende dag legde ik mijn senior collega uit waarom ik niet langer zijn data wilde analyseren. Zijn reactie? ‘Jammer, maar ik respecteer je keuze.’
Krachten bundelen
Zonder de steun en adviezen van mijn collega’s had ik dit nooit gedurfd. Pas jaren later leerde ik dat wat wij informeel deden een formele naam heeft: intervisie. Als junior professionals hielpen wij elkaar om kwesties te doordenken, zelftwijfel te overwinnen en moed te verzamelen voor lastige gesprekken, zoals weerwoord bieden aan een senior.
Zo’n start verdient iedere junior professional, of je nu onderzoeker bent of kandidaat-notaris. Bundel je krachten met collega’s. Kom samen. Bespreek wat schuurt. En vraag liefst ook nog een professionele intervisiebegeleider erbij die jullie gesprekken helpt verdiepen. En voor leidinggevenden die nu denken ‘Ik zit niet te wachten op weerwoord van kandidaat-notarissen’, weet dat in een organisatie zonder tegenspraak fouten onder de radar blijven. Goede leiders organiseren intervisie. Niet alleen omwille van sociale cohesie, maar omdat het broodnodig is voor leren en ontwikkelen, ook op ethisch vlak.
Overigens: ik weet niet of het dankzij mij is, maar uiteindelijk is die senior collega zich gaan bekwamen in de nieuwste statistische technieken. Over zijn project heeft hij inmiddels diverse artikelen gepubliceerd. Ze zijn nog altijd niet my cup of tea, maar statistisch kloppen ze nu ongetwijfeld wél.