Van muziek tot broncode: De notaris in de digitale wereld
Of Jelger de Kroon een testament kon maken voor een bekende muzikant? De notaris van Vechtstede Notarissen uit Zwolle hoefde daar niet lang over na te denken, maar al snel merkte hij dat het om complexe materie ging. ‘Je moet behoorlijk ingevoerd zijn in muziekrechten. Wat laat deze muzikant na? Wie moet zijn muziekrechten beheren? Naar wie gaan de inkomsten?’
Muziekrechten vallen onder intellectueel eigendom, net als software en andere digitale bezittingen. Bij het testament voor de muzikant kwam dat goed naar voren. Jelger de Kroon: ‘Een muziekstuk kan door een andere componist gemaakt zijn, er is een contract met een platenmaatschappij en de inkomsten komen uit verschillende streamingdiensten zoals Spotify. Je hebt te maken met intellectueel eigendom én veel verschillende partijen. Allesbehalve een standaardtestament dus.’
Het was een interessante opdracht voor De Kroon. ‘Ik ben een echte muziekliefhebber. Mijn smaak is breed. Ik luister veel nieuwe muziek, van singer-songwriters tot Nederlandse rap.’ Twee jaar geleden begon hij met pianoles. ‘Ik moet het echt nog leren, maar het is wel ontzettend leuk om te doen. Ik luister nu ook anders naar muziek. Dan hoor ik een pianomelodie en denk ik: zou ik dat ook kunnen spelen?’
Onzichtbaar
Intellectueel eigendom is overal, maar blijft vaak onzichtbaar. Dat geldt niet alleen voor online content, maar ook software en apps hebben waarde. ‘Als notaris helpen wij bedrijven daar afspraken over vast te leggen’, zegt De Kroon. Dat kan met een software-escrow. Daarbij wordt de broncode van de software bij een derde partij gedeponeerd, zoals de notaris. Als de leverancier zijn verplichtingen niet nakomt, krijgt de klant toegang tot die broncode.
‘Stel, je gebruikt software die op maat is gemaakt voor jouw bedrijf en essentieel is voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Als de leverancier dan omvalt, kun je ineens geen nieuwe features toevoegen of updates uitvoeren. Dankzij de escrow-regeling krijg je toegang tot de software en kun je die zelf gaan onderhouden of door een andere partij laten doorontwikkelen.’
Software, bitcoin, online accounts, social media: De Kroon zoekt antwoorden op digitale vraagstukken die nog niet bij het grote publiek leven. ‘Mensen beseffen het niet, maar ook daar zit vermogen waar je afspraken over moet maken. Daar kan de notaris bij helpen.’
‘Het notariaat is breed genoeg voor iedereen die nieuwsgierig blijft’
IT-notaris
Zijn interesse in digitale onderwerpen deelt De Kroon graag met andere notarissen. Als voorzitter van specialistenvereniging IT-Notaris houdt hij zich bezig met kennisdeling. ‘We verzorgen opleidingen, bijvoorbeeld over de juridische aspecten van crypto, AI of de cloud.’ Het zijn thema’s die nog niet bij alle notarissen bekend zijn. ‘Het klinkt misschien heel technisch, maar je hoeft geen nerd te zijn om het te snappen. We kijken vanuit ons eigen vakgebied naar de juridische uitdagingen die nieuwe ontwikkelingen met zich meebrengen. We zijn er voor mensen die denken: wat interessant, die AI-mogelijkheden, wat kunnen we daarmee?’
Alle innovatie ten spijt: het stereotype beeld van de notaris blijft hardnekkig. ‘We moeten laten zien dat we in de samenleving staan. Dat we meegaan met de uitdagingen van de digitale wereld. Laten zien hoe leuk het vak is!’
Het is een boodschap die hij wil doorgeven aan de nieuwe generatie notarissen. Via IT-Notaris, maar ook via cafécolleges aan notariële studenten. ‘Over muziekrechten of andere ontwikkelingen. Ik vind het belangrijk dat jonge mensen nadenken over hun eigen toekomst en zich ontwikkelen in onderwerpen die ze interessant vinden. Voor de een is dat een testament, voor een ander zit dat meer aan de IT-kant. Het notariaat is breed genoeg voor iedereen die nieuwsgierig blijft. Doe waar je goed in bent, maar vooral wat je leuk vindt.’ Dat geldt ook voor hemzelf. ‘Ik zie het niet gebeuren, maar als ik ooit genoeg heb van het notariaat’, lacht hij, ‘dan kan ik altijd nog pianospelen.’