Maatwerk in een sector vol dynamiek: De notaris in de glastuinbouw

De glastuinbouw is een zeer dynamische sector, aldus Richard Verbeek. ‘Zowel de groente- als de sierteelt staat voor uitdagingen. Verduurzaming vraagt veel van ondernemers en opvolgers zijn steeds lastiger te vinden. De bedrijven zijn zo kapitaalintensief dat een overname vaak niet meer te betalen is.’

Op dat punt komt de notaris in beeld. ‘Het is een prachtig samenspel van onderwerpen waar wij iets kunnen betekenen. Denk aan het begeleiden van fusies, het opzetten van juridische structuren en het goed regelen van eigendom, zodat het perspectief voor ondernemers behouden blijft.’ ‘Het draait om slimme oplossingen, zoals een opstalrecht op ledverlichting in een kas. Dan splits je het eigendom juridisch af. Dat zijn ontzettend interessante constructies om aan te werken’, vult Annelies Dijkman-Derkman aan.

Niet doorsnee

De glastuinbouw bestaat niet uit doorsnee bedrijven. Zo klopte een aantal jaar geleden een grote coöperatie uit de glastuinbouw aan bij KRAGD. Er was veel vermogen opgebouwd, maar de leden voelden zich niet tot nauwelijks eigenaar. Ze wilden de coöperatie omzetten in een bv. ‘Maar dat was fiscaal onverstandig vanwege de deelnemingsvrijstelling’, legt Verbeek uit. ‘Toen hebben we bedacht om de coöperatie wel te behouden, maar de vermogensrechten veel meer te formaliseren in een coöperatie op aandelen.’

Zo'n traject neemt minstens een jaar in beslag. ‘We houden cliënten een spiegel voor en proberen ze te inspireren. En ja, dan ben je uiteindelijk een jaartje bezig voor één akte’, zegt Verbeek. Die aanpak heeft deze coöperatie echter veel voordelen opgeleverd. ‘De bereidheid van de leden om te investeren is enorm toegenomen. Ze zijn zich veel meer eigenaar gaan voelen. Bovendien zijn zij ervan overtuigd dat de coöperatie zonder KRAGD niet zou staan waar zij nu staat. Een mooier compliment kan je niet krijgen.’

Het werk vraagt naast kennis van ondernemingsrecht ook om feeling met de mensen in de sector. Verbeek is opgegroeid in het Westland en die achtergrond helpt. ‘Heel nuchter’, zegt hij over de telers. ‘Ze doen bij voorkeur zaken met mensen die hen begrijpen: korte lijnen en vrij direct advies.’ Dijkman-Derkman: ‘In de glastuinbouw vind je veel familiebedrijven. We gaan daar regelmatig langs. Dan zit iedereen aan tafel, van (groot)ouders tot kleinkinderen. Dat is bijzonder.’

Snel schakelen

Zijn interesse in digitale onderwerpen deelt De Kroon graag met andere notarissen. Als voorzitter van specialistenvereniging IT-Notaris houdt hij zich bezig met kennisdeling. ‘We verzorgen opleidingen, bijvoorbeeld over de juridische aspecten van crypto, AI of de cloud.’ Het zijn thema’s die nog niet bij alle notarissen bekend zijn. ‘Het klinkt misschien heel technisch, maar je hoeft geen nerd te zijn om het te snappen. We kijken vanuit ons eigen vakgebied naar de juridische uitdagingen die nieuwe ontwikkelingen met zich meebrengen. We zijn er voor mensen die denken: wat interessant, die AI-mogelijkheden, wat kunnen we daarmee?’

Alle innovatie ten spijt: het stereotype beeld van de notaris blijft hardnekkig. ‘We moeten laten zien dat we in de samenleving staan. Dat we meegaan met de uitdagingen van de digitale wereld. Laten zien hoe leuk het vak is!’

KRAGD heeft er bewust voor gekozen om zich te focussen op ondernemers en minder op de particuliere markt. ‘Werken voor ondernemers zorgt voor meer regie over je eigen agenda. Ik hoor weleens van andere notarissen dat hun agenda in november al helemaal vol zit met passeerafspraken tot eind december. Wij houden juist bewust tijd vrij voor de ondernemers voor wie we werken, zodat we ze snel kunnen helpen als dat nodig is. Als een ondernemer ons op de 15e belt met een idee en op de 16e een bv nodig heeft, dan kan dat vaak ook’, zegt Verbeek. Naast ondernemers werkt KRAGD samen met onder meer banken, fiscalisten en accountants. Dijkman-Derkman: ‘We hebben een groot netwerk opgebouwd dat we snel kunnen inschakelen als dat nodig is. De notaris speelt hierbij een centrale rol.’ Verbeek: ‘Je bent het scharnierpunt. Hoe eerder je bij een vraag betrokken raakt, hoe beter. Je kunt beter vooraf problemen oplossen in plaats van aan de passeertafel.’

Er zijn misschien oplossingen mogelijk die nog niemand bedacht heeft.

Geen routine

Routinewerk in het notariaat? Verbeek en Dijkman herkennen zich daar niet in. ‘Geen dag is hetzelfde’, zegt Dijkman-Derkman. ‘Dat maakt het werk uitdagend. Je moet vindingrijk zijn. Er zijn misschien oplossingen mogelijk die nog niemand bedacht heeft.’ ‘Ik vind het heel vervullend werk: dynamisch, af en toe spannend, nooit saai en intellectueel uitdagend’, beaamt Verbeek. ‘Ik heb echt het gevoel dat ik een bijdrage kan leveren. Het is mooi werk op menselijk vlak.’ Dat laatste aspect zit vooral in de gesprekken met ondernemers. ‘We proberen de markt én de ondernemers te snappen, hun drijfveren te achterhalen. Ik ben al jong begonnen met een baantje in de kassen’, zegt Verbeek. ‘Nu ben ik notaris voor diezelfde sector. Die band maakt het extra bijzonder.’