Levenstestament

Het levenstestament biedt uw cliënten de mogelijkheid om hun belangen op financieel en medisch gebied te beschermen. Het levenstestament is een alternatief voor toepassing van curatele, beschermingsbewind of mentorschap. Twijfelt u aan de wilsbekwaamheid van uw cliënt om bepaalde notariële handelingen te verrichten? Maak dan gebruik van het Stappenplan beoordeling wilsbekwaamheid (pdf, 473 kB) (voor deze link moet u inloggen).

De notaris heeft een belangrijke taak en verantwoordelijkheid naar cliënt als het gaat om het medische deel in het levenstestament. Namelijk: rechtsbescherming bieden. Die bestaat o.m. uit heldere voorlichting over de rechtspositie van cliënt en bespreken wat je kunt vastleggen in het levenstestament. En dit opschrijven in een juridisch sluitend document.

Lees meer over deze toegevoegde waarde (pdf, 61 kB)

Banken vragen regelmatig om een verklaring waarin staat dat het voorgelegde levenstestament de meest recente versie is en dat deze nog steeds geldig is. Die verklaring is feitelijk niet nodig, omdat de volmachten in een levenstestament onbeperkt geldig zijn. Bovendien is dit verzoek kostenverhogend omdat cliënten ook nog moeten betalen voor het afgeven van deze verklaring. De KNB is in overleg met de Nederlandse Vereniging van Banken. Totdat er een definitieve oplossing is, stelt de KNB aan notarissen een modelverklaring beschikbaar. De modelverklaring is er in 2 varianten:

• De korte verklaring (docx, 22 kB) (voor deze link moet u inloggen)
  Hierin staat alleen informatie die voor de banken noodzakelijk is. U tekent alleen voor deze verklaring.

• De uitgebreide verklaring (docx, 22 kB) (voor deze link moet u inloggen)
  Deze verklaring wordt medeondertekend door de vertegenwoordiger. Hierdoor is de vertegenwoordiger zich bewust van de gegeven bevoegdheid en bijbehorende verantwoordelijkheid. U kunt dit moment ook gebruiken om de vertegenwoordiger voor te lichten over de taken en verantwoordelijkheden, vragen te beantwoorden en praktische tips te geven. Dit verkleint de kans op al dan niet bewuste nalatigheid van de vertegenwoordiger. Een extra contactmoment met de vertegenwoordiger sluit aan op de aanbevelingen in recent wetenschappelijk onderzoek naar het levenstestament.

Cliënten vinden het in de praktijk vaak lastig zaken rondom hun levenseinde met hun arts te bespreken. Daarnaast bestaat het misverstand dat na aanpassing van de medische wilsverklaringen ook een nieuwe akte levenstestament nodig is. De KNB wil dat misverstand wegnemen en uw cliënten helpen bij het bespreekbaar maken van hun wensen. Daarom heeft de KNB met KNMG en Patiëntenfederatie Nederland 2 korte uitlegteksten ontwikkeld:

• Een toelichting voor de cliënt (pdf, 307 kB) die medische wensen in zijn of haar levenstestament heeft opgenomen.
• Een uitleg voor de huisarts (pdf, 300 kB) om de medische wensen mee te bespreken.

Voor u is er een handreiking (pdf, 389 kB) om te helpen bij de beantwoording van vragen van cliënten over het vastleggen van medische wensen in het levenstestament. Deze handleiding geeft inzicht in de handelwijze van artsen. Ook staan er praktische tips in.

Op de website van KNMG staat veel informatie over tijdig praten over het levenseinde. In de handreiking 'Tijdig praten over het levenseinde' (publieksversie en artsenversie) staan voorbeelden van een schriftelijke wilsverklaring en een schriftelijk euthanasieverzoek. Op de website thuisarts.nl staan voorbeelden van een schriftelijke wilsverklaring en euthanasieverzoek in separate Worddocumenten.

Heeft u cliënten die uitgaan van het Bijbelse beginsel dat het leven in elke fase bescherming verdient? Dan kunt u hen wijzen op de levenswensverklaring. Dit is een wilsverklaring van de NPV – Zorg voor het leven.

• Hoe maakt u moeilijke onderwerpen bespreekbaar? Bekijk de filmpjes waarin notaris Elings in gaat op lastige onderwerpen (1:31 min.) en verhoudingen tussen gevolmachtigden (1:57 min.).
• De KNB heeft in samenwerking met Steffie.nl een uitlegmodule gemaakt over het levenstestament. De module is bedoeld voor iedereen die behoefte heeft aan uitleg in eenvoudige taal en beeld. Bijvoorbeeld mensen die beperkt de Nederlandse taal spreken, laaggeletterden en mensen met een licht verstandelijke beperking.
• De gratis brochures Wie geeft u het vertrouwen? (pdf, 452 kB), over het levenstestament, en Waar zeg ik JA tegen? (pdf, 1.3 MB), met de taken en verantwoordelijkheden voor de gevolmachtigde (mantelzorger), kunt u bestellen via de KNB webshop (voor deze link moet u inloggen).
• Publieksvoorlichting, een checklist en advies over de mogelijkheden van het levenstestament staan op notaris.nl.