Sancties

Verboden diensten

Op grond van financiële sanctieregelgeving is het notarissen verboden bepaalde diensten te verlenen aan een (rechts)persoon of entiteit die op een sanctielijst staat. Doorgaans gaat het om diensten die een inbreuk maken op een bevriezingsmaatregel. Hiervan is al snel sprake. Als uitgangspunt geldt daarom: geen notariële dienstverlening (direct of indirect) aan een (rechts)persoon of entiteit die op een sanctielijst staat.

Zie voor een voorbeeld van een bevriezingsmaatregel  artikel 2 van Verordening (EU) Nr. 269/2014  van de Raad van 17 maart 2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen:
"1. Alle tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn, in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van alle in bijlage I vermelde natuurlijke personen, of met hen verbonden natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen, worden bevroren.
2. Er worden geen tegoeden of economische middelen, rechtstreeks of onrechtstreeks te beschikking gesteld aan of ten behoeve van de in de lijst in bijlage I vermelde natuurlijke personen of met hen verbonden natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen."
Zie voor uitzonderingen op dit artikel 2 andere artikelen van deze verordening. In artikel 9 van deze verordening is bepaald dat het verboden is om bewust en opzettelijk deel te nemen aan activiteiten die tot doel of gevolg hebben dat de in artikel 2 van deze verordening bedoelde maatregelen worden omzeild. In de  Sanctieregeling territoriale integriteit Oekraïne 2014  is bepaald dat het verboden is te handelen in strijd met deze artikelen 2 en 9. Deze sanctieregeling is gebaseerd op de Sanctiewet 1977.

In de  Richtsnoeren inzake sancties  van de Raad van de Europese Unie en de  Beste praktijken van de EU  voor de doeltreffende implementatie van beperkende maatregelen is toegelicht wat wordt verstaan onder eigendom en zeggenschap (onderdelen 55a t/m 55e van de richtsnoeren en onderdelen B.III en B.VIII van de beste praktijken) en (bevriezing/beschikbaarstelling van) tegoeden en (bevriezing /beschikbaarstelling van) economische middelen (onderdelen 60 en 61 van de richtsnoeren en onderdelen B.III, B.VI en B.VII van de beste praktijken). Deze laatste begrippen worden ook gedefinieerd in EU-verordeningen zelf en zijn heel ruim.

Op grond van financiële sanctieregelgeving is het notarissen verboden bepaalde diensten te verlenen aan een bepaalde (rechts)persoon of entiteit ongeacht of die op een sanctielijst staat. Zie voor een voorbeeld  artikel 5 leden 1 en 2 quindecies van Verordening (EU) Nr. 833/2014  van de Raad van 31 juli 2014 betreffende beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren:
”1. Het is verboden om direct of indirect accountancy-, audit-, met inbegrip van wettelijke controle, boekhoudkundige of belastingadviesdiensten, zakelijk en managementadvies of diensten in verband met public relations te verlenen aan:
a) de regering van Rusland, of
b) in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen.
2. Het is verboden direct of indirect architectuur- en ingenieursdiensten, diensten op het gebied van juridisch advies en IT-adviesdiensten te verlenen aan:
a) de regering van Rusland, of
b) in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen".
Zie voor toelichting en uitzonderingen op deze leden 1 en 2 de leden 3 tot en met 12. Zie voor toelichting op lid 2 ook overweging 19 van  Verordening (EU) Nr. 2022/1904.