Beoordelen wilsbekwaamheid vergt tijd om consistente wens te kunnen vaststellen

Klaagster K is gehuwd met de heer A. Uit dit huwelijk zijn drie kinderen geboren. In 2011 is bij A op eenenvijftigjarige leeftijd de diagnose van frontotemporale dementie gesteld.
Notaris N heeft in 2013 voor K en A een levenstestament opgesteld, met een volmacht aan K, danwel bij haar belet of ontstentenis aan zijn drie kinderen gezamenlijk.
Sinds januari 2014 woont A in een specialistisch zorg- en behandelcentrum voor onder meer jong dementerenden en in maart 2014 blijkt gedwongen opname van A in een gesloten afdeling noodzakelijk. In januari 2015 neemt A contact op met N voor een afspraak voor de volgende dag. A wordt door zijn tante meegenomen naar het kantoor van N, en ook zijn advocaat is aanwezig.
A verzoekt N zijn levenstestament te herroepen en nog een aantal andere zaken te regelen. Dezelfde dag heeft aan het eind van de middag een vervolgbespreking met A plaats, in aanwezigheid van zijn tante. Tijdens deze bespreking passeert N de herroeping van het levenstestament. N stelt de overige zaken die A aan hem had verzocht uit.

De klacht

N heeft onvoldoende onderzocht of A in staat was om zijn wil te bepalen. Er was voldoende aanleiding om te twijfelen aan zijn wilsbekwaamheid. N was op de hoogte van zijn ziekte en juist vanwege deze progressieve ziekte is een levenstestament opgesteld. N wist dat A in een verpleeghuis verbleef. Desondanks heeft N nog dezelfde dag de akte gepasseerd, zonder dat hij op enig moment alleen met zijn cliënt heeft gesproken en zonder te informeren bij het verpleeghuis. Niet valt in te zien waarom N de herroeping dezelfde dag nog moest passeren, terwijl hij het wel nodig vond om de andere zaken uit te stellen en wellicht een medische verklaring op te vragen.

Het verweer

A heeft zelf het notariskantoor benaderd voor het maken van een afspraak. Tijdens de gesprekken kon A duidelijke antwoorden geven op de vragen en bleek hij zich terdege bewust te zijn van de gevolgen van het herroepen van zijn levenstestament. N heeft niet de indruk gekregen dat A werd beïnvloed door zijn tante of zijn advocaat. De advocaat heeft verklaard dat hij zijn cliënt op dat moment wilsbekwaam achtte. N was bekend met de aard van de ziekte van A en het feit dat hij verbleef in een verpleeghuis. Ondanks deze indicatoren heeft N geen moment getwijfeld aan de wilsbekwaamheid van A.

Het oordeel

Gezien de omstandigheden was extra voorzichtigheid van de zijde van N geboden.
Een belangrijk aspect van deze voorzichtigheid is het nemen van voldoende tijd om na te gaan of een cliënt consistent is in zijn wens.
Op de vraag om welke reden het levenstestament nog op dezelfde dag is herroepen, heeft N geantwoord dat dit de uitdrukkelijke wens van A was en dat het bovendien een eenvoudige handeling betrof.
De kamer is van oordeel dat de wens van A en de relatieve eenvoud van het intrekken van een volmacht gelet op de hierboven vermelde omstandigheden niet zwaarwegend genoeg waren om nog dezelfde dag tot intrekking van de volmacht over te gaan.
Nu geen noodzaak bestond om met spoed aan de wens van A te voldoen, had N meer tijd moeten nemen voor zijn beoordeling van de wilsbekwaamheid van A.

De notariskamer legt de maatregel waarschuwing op.

Opmerking

De rol van de advocaat komt niet aan de orde. Mogelijk was het doel van zijn aanwezigheid om de notaris onder druk te zetten. Een vraag van de kamer had kunnen zijn in hoeverre de notaris zijn oordeel in onafhankelijkheid heeft geveld.