‘Minder loonbeslag’ middels oplichting met notariële schuldbekentenis

Klager Bureau Financieel Toezicht (BFT) stelt een onderzoek in bij het kantoor van notaris N vanwege een uitspraak van de rechtbank, waaruit blijkt dat N heeft meegewerkt aan een schijntransactie. Cliënt C (bv) gaf N opdracht om een reeks (veertien) vaststellingsovereenkomsten op te maken, waarin een derde (D) verklaarde een bedrag schuldig te zijn. De onderbouwing van die schuld bestond uit een factuur met de mededeling ‘conform afspraak i.v.m. betalingsgarantie’. Deze vaststellingsovereenkomst werd gebruikt om het loonbeslag van D te saboteren, aangezien 80 procent van het krachtens de vaststellingsovereenkomst geïncasseerde bedrag terugvloeide naar D. Dertien van de bewuste akten werden gepasseerd door kandidaten/waarnemers.

De klacht

N heeft niet voldaan aan zijn onderzoeksplicht en had dienst moeten weigeren.

Het verweer

Met ‘de kennis van nu’ had N de akten niet gepasseerd. In die periode speelden de nodige perikelen in verband met de overname van een protocol van een andere notaris en heeft N gezondheidsklachten opgelopen, waardoor hij vier ervaren kandidaat-notarissen en een kantoormanager moest aannemen.
N heeft wel aan D gevraagd of de schuld klopte en wat de nadere onderbouwing was, maar D kon dat niet specificeren. Vanwege de duidelijke overeenstemming tussen partijen zag N geen grond om nadere stukken op te vragen. Het feit dat er van vrijwel alle vaststellingsovereenkomsten bijna direct na het passeren een grosse werd opgevraagd, hoefde op zichzelf niet te duiden op een schijnhandeling. N vindt dat hij hooguit een inschattingsfout heeft gemaakt.

Het oordeel

De kamer stelt voorop dat een notaris niet altijd gehouden is aan zijn ministerieplicht te voldoen. Ondanks de door N gestelde (uit jurisprudentie en literatuur voortvloeiende) beperkte onderzoeksplicht moet N er alert op zijn dat hijzelf en zijn medewerkers gebruikt worden voor het realiseren van ongeoorloofde constructies. De werkzaamheden van alle medewerkers van het kantoor moeten zodanig ingericht zijn, dat in voorkomende gevallen voldoende informatie wordt verzameld om een zorgvuldige inschatting te kunnen maken. Ook het veelvuldig opvragen van grossen had bij zijn medewerkers argwaan moeten opwekken. N was zich naderhand wel bewust van de noodzaak tot het stellen van nadere vragen en heeft na contact met C te hebben opgenomen de dienstverlening met C beëindigd.
Gelet op de aard en de ernst van de verwijten acht de kamer de schorsing in de uitoefening van zijn ambt voor twee weken passend en geboden.

De notariskamer legt de maatregel schorsing voor 2 weken op.

Opmerking

De notariële schuldbekentenis is populair in het criminele circuit. Dit wetende, zullen op notariskantoren alle alarmbellen moeten gaan rinkelen bij een dergelijk verzoek en zal zeker niet volstaan kunnen worden met een marginale toetsing. In deze zelfde zaak heeft de associé van N in hoger beroep een berisping opgelegd gekregen wegens haar verantwoordelijkheid voor de waarnemende kandidaat-notarissen (ECLI:NL:GHAMS:2017:226) en heeft één van de waarnemende kandidaat-notarissen eveneens een berisping opgelegd gekregen vanwege het passeren van een zestal van de bewuste akten (ECLI:NL:TNORDHA:2016:26).