Vertrouwen is goed, controle is beter! Gegrond zonder oplegging van een maatregel.
Notaris N passeert in mei 2011 de akte van oprichting van Z BV, die tot doel heeft het bieden van een online platform voor patiënten.
Op 11 juli 2011 maakt klaagster K, een ziekenhuis, een bedrag van 200.000 euro over naar N met de omschrijving ‘overname aandelen Z volgens diverse overeenkomsten’, in opdracht van mevrouw A, toen een statutair bestuurder en bestuursvoorzitter van K.
De dag erna passeert N een akte waarbij Z 18.000 aandelen uitgeeft aan C BV tegen een uitgifteprijs van 200.000 euro en maakt N genoemd bedrag over naar Z. A was enig bestuurder van C.
Mevrouw A was gezamenlijk met X en Y bevoegd om K te vertegenwoordigen. In 2013 wordt A als bestuurder ontslagen onder meer vanwege een verdenking van financiële malversaties.
In 2013 vraagt de advocaat van K aan N om opheldering over de transacties. Volgens de advocaat heeft K nooit enige overeenkomst ter zake gesloten, was A niet zelfstandig bevoegd om K te vertegenwoordigen en werd getwijfeld aan de rol van A. N geeft aan dat het door K overgemaakte bedrag is aangewend conform de betalingsomschrijving, hetgeen hij ook bij A heeft geverifieerd. A verrichte geen rechtshandelingen namens K, zodat het volgens N niet relevant was of zij al dan niet bevoegd was K zelfstandig te vertegenwoordigen. In 2014 verkoopt en levert C haar aandelen in Z aan D, een van de aandeelhouders van Z. N passeert deze levering en betaalt de koopprijs van 200.000 euro aan C.
In 2014 veroordeelt de rechtbank C tot betaling aan K van onder meer het bedrag van 200.000 euro en in 2015 veroordeelt de rechtbank A tot betaling aan K van onder meer dit bedrag.
De klacht
N heeft zijn zorgplicht jegens K geschonden. K was als ‘betaler voor een derde’ bij deze transactie betrokken, althans zij was een derde met wie de notaris rekening had moeten houden. N had zich ervan moeten vergewissen dat betaling werd gegeven door een vertegenwoordigingsbevoegd orgaan of persoon en moeten onderzoeken of het geld van het ziekenhuis (‘zorggeld’) daarvoor werkelijk was bedoeld. N had moeten vragen naar een schriftelijk bestuursbesluit, naar de onderliggende stukken.
N had zijn medewerking aan de teruglevering van de aandelen moeten weigeren.
N wist dat de verwerving van de aandelen Z in 2011 was betaald met van K gestolen geld.
Het verweer
N stelt onder meer dat K niet-ontvankelijk is, omdat de klacht niet tijdig is ingediend. Bij het passeren van de akte heeft N aan A gevraagd of het bedrag van 200.000 euro bedoeld was voor de stortingsverplichting van C en zo ja, of dit in rekening-courant met K zou worden verrekend, hetgeen A bevestigde.
Het oordeel
In het algemeen kan de wetenschap van een statutair bestuurder worden toegerekend aan de vennootschap. Nu de klacht evenwel inhoudt dat de andere bestuurders van K niet van de door A geïnstrueerde betaling op de hoogte waren, kan de wetenschap van A niet aan K worden toegerekend. K wist pas in 2013 van deze uitbetaling zodat de klacht tijdig is ingediend.
Onderzoek naar de betaling
Het hof stelt voorop dat een notaris in het algemeen nader onderzoek moet doen als bij een transactie een betaling wordt gedaan door een derde die geen partij is bij de akte. Gelet op de door N geschetste omstandigheden acht het hof het niet onbegrijpelijk dat N ervan uit is gegaan dat K van de transactie wetenschap had. N had echter reden om bij K navraag te doen naar de betaling, nu zij geen partij was bij deze transactie en er voor haar niets stond tegenover de betaling. Door zijn handelwijze heeft N de belangen van K onvoldoende behartigd. De klacht is in zoverre gegrond.
Doorlevering van de aandelen Gezien zijn ministerieplicht was N in beginsel gehouden de door partijen verlangde werkzaamheden te verrichten. Ook indien N rekening heeft gehouden met de mogelijkheid dat C de kooprijs niet aan K zou doorbetalen of met haar zou verrekenen en dus jegens K wanprestatie zou plegen, geldt dat dit voor N geen beletsel vormde om aan de levering van aandelen door C aan D mee te werken, zodat hij zijn diensten niet heeft hoeven weigeren. Dit volgt mede uit het Novitaris-arrest. Gelet op de omstandigheden waaronder N heeft nagelaten nader onderzoek te verrichten naar de betaling, ziet het hof – anders dan de kamer – geen aanleiding een maatregel te op te leggen.
Het hof legt geen maatregel op.
Opmerking
N is, volgens het hof begrijpelijkerwijs, volledig afgegaan op de woorden van de bestuursvoorzitter, maar had toch meer onderzoek moeten doen.