Waakzaamheid geboden vanwege mogelijke omzeiling van sancties tegen Rusland
De komende dagen kunnen pogingen worden ondernomen om sancties tegen Rusland te omzeilen. Daarvoor kan ook een beroep op notarissen worden gedaan. Het kan daarbij onder meer gaan om transacties waarbij belangen worden verschoven, benoemingen worden gewijzigd of ongedaan worden gemaakt en betalingen worden omgeleid. Waakzaamheid is daarom geboden.
De EU, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en andere mogendheden hebben de afgelopen dagen sancties opgelegd aan Rusland en daarmee gelieerde partijen, waaronder een aantal Russische personen, banken en andere organisaties. Daarom is van belang dat notarissen net als advocaten waakzaam zijn bij het aanvaarden van nieuwe opdrachten of het voortzetten van bestaande opdrachten.
Nieuwe zaken
Voor nieuwe zaken geldt het vereiste van grondige controle van de identiteit die de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) en de Wet op het notarisambt (Wna) voorschrijven en toetsing aan sanctieregelgeving. Het is van belang de actuele stand van zaken met betrekking tot sancties tegen Rusland nauwlettend te monitoren en bij Wwft-plichtige zaken ongebruikelijke transacties meteen te melden bij de FIU-Nederland.
Lopende zaken
In lopende zaken kan een wijziging van omstandigheden (zoals wijziging in de sanctieregelgeving) reden zijn tot hernieuwd, nader of strenger onderzoek, onder meer naar de juistheid van door of namens de cliënt verschafte gegevens, de identiteit van de cliënt of tussenpersoon, de identiteit van de uiteindelijk belanghebbende (UBO) van de cliënt en de toelaatbaarheid van de dienstverlening.
Sanctieregelgeving
Er bestaan zogenoemde sanctielijsten. De Sanctiewet 1977 vereist dat notarissen geen transacties faciliteren voor gesanctioneerde (rechts)personen en entiteiten. In de Leidraad Financiële Sanctieregelgeving die het ministerie van Financiën in 2020 heeft gepubliceerd wordt onder meer uitgelegd wat de financiële sanctieregelgeving inhoudt en hoe deze zich verhoudt tot de Wwft. Onderdeel 2.5 van deze leidraad gaat specifiek in op de positie van beroepsgroepen als notarissen. Zie met name vraag en antwoord 30 tot en met 36 van dit onderdeel.
Dienstweigering
Artikel 21 lid 2 Wna is duidelijk als het gaat om betrokkenheid van notarissen bij illegale activiteiten. De notaris is verplicht dienst te weigeren wanneer naar diens redelijke overtuiging of vermoeden de werkzaamheden die van de notaris worden verlangd in strijd zijn met het recht of de openbare orde. Dat geldt ook wanneer van de notaris medewerking wordt verlangd bij handelingen die kennelijk een ongeoorloofd doel of gevolg hebben of wanneer de notaris andere gegronde redenen voor weigering heeft. Het omzeilen van sancties is, net als het schenden van sancties, zonder meer een illegale activiteit en omdat het bestaan van een redelijke overtuiging of vermoeden voldoende is voor het weigeren of beëindigen van de opdracht, is waakzaamheid bij het aanvaarden of voortzetten van opdrachten geboden.
Meer informatie: KNB, Jacco Sjerps, j.sjerps@knb.nl, 070 3307226 of Praktijkzaken, pz@knb.nl, 070 3307111
Gerelateerde artikelen
De Tweede Kamer heeft dinsdag een amendement aangenomen waarbij de Financiële inlichtingen eenheid (FIU) notarissen kan verzoeken bepaalde transacties te blokkeren. Ook gaat de minister van Justitie en Veiligheid (JenV) in gesprek met het notariaat over het meldproces en centrale registratie van aandelen.
De Kamer van Koophandel (KVK) is van plan haar beleid voor vestigingsadressen aan te scherpen. Notarissen moeten dan bij inschrijving van een rechtspersoon in het handelsregister in bepaalde gevallen bewijs meesturen dat het vestigingsadres mag worden gebruikt. Bij onterechte adresregistraties lopen notarissen het risico hierop tuchtrechtelijk of civielrechtelijk te worden aangesproken. Het is daarom van belang dat notarissen beschikken over het benodigde bewijs.
Het kabinet heeft in een Kamerbrief gereageerd op de gezamenlijke beleidswensen van de KNB, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), Stichting Fraudebestrijding Hypotheken (SFH) en de politie. Afgelopen woensdag stond de brief ook op de agenda tijdens een commissiedebat.