Persoonstoets

Opslaan

Deel deze informatie

De Commissie toegang notariaat (Ctn) beoordeelt de persoonlijke geschiktheid van een beoogd notaris of beoogd toegevoegd notaris. Een onderdeel van die beoordeling is de persoonstoets.

De persoonstoets wordt uitgevoerd door Xiel, een psychologisch adviesbureau dat is gespecialiseerd in leiderschap, governance en integriteit. Xiel voert assessments uit, begeleidt leiderschapsteams en doet individuele (executive) coaching. De persoonstoets is gebaseerd op gevalideerde en betrouwbare elementen uit de psychologie.

Rapport

Het adviesbureau stuurt het rapport van de afgenomen persoonstoets uitsluitend aan u. U bepaalt zelf of u het ter beschikking stelt aan de Ctn. Doet u dit wel, dan heeft de Ctn de vrijheid om te citeren uit het rapport. Zij doet dit alleen als zij dit voor het af te geven advies nuttig of nodig acht. Wilt u het rapport ter beschikking stellen aan de Ctn? Voeg dit dan bij het benoemingsverzoek respectievelijk aanwijzingsverzoek (samen met de overige stukken bij dat verzoek, zoals vermeld op de betreffende checklist). De Ctn neemt de persoonstoets dan mee in haar oordeel over uw persoonlijke geschiktheid als (toegevoegd) notaris.

Let op de geldigheidsduur

Het rapport van Xiel is 1 jaar geldig. Dat heeft te maken met de toetsingssystematiek, die specifiek plaatsvindt in de context waarin u tot (toegevoegd) notaris benoemd of aangewezen wilt worden. Heeft u de persoonstoets vóór 1 januari 2024 afgelegd? Dan heeft u een rapport ontvangen van LTP, de voorganger van Xiel. Dat is 2 jaar geldig. Houd deze geldigheidsduur goed in de gaten in verband met de doorlooptijd van het benoemingstraject.

Notaris en toegevoegd notaris: verschil

De beoogd notaris en de beoogd toegevoegd notaris worden beiden getoetst op hun persoonlijke geschiktheid. De beoogd notaris wordt daarnaast getoetst op het ondernemerschap. Er is dus  een verschil in de persoonstoets voor een notaris-ondernemer en die voor een toegevoegd notaris. Bent u op dit moment toegevoegd notaris en wilt u worden benoemd tot notaris? Dan moet u bij de behandeling van uw benoemingsverzoek opnieuw een persoonstoets afleggen.

Afspraak maken

Een afspraak maken voor de persoonstoets? Neem zelf contact op met Xiel:

050 2111537
customersupport@xiel.nl

Afname van de toets

De persoonstoets bestaat uit een online en interactief deel. Het online deel bestaat uit een persoonlijkheidsvragenlijst, drijfverenvragenlijst en intellectuele capaciteitentest (gericht op abstract, numeriek en verbaal redeneervermogen). Het interactieve deel bestaat uit een morele dilemmatest, een simulatieopdracht, reflectieopdrachten, een diepte-interview en een business case. Het online deel duurt ongeveer 2 uur (exclusief voorbereidingstijd). Het interactieve deel neemt 1 dag in beslag (inclusief pauze). Naar uw keuze en in overleg met Xiel vinden de toetsen plaats in Eindhoven, Groningen, Zeist of Zwolle.

Kosten

Per 1 januari 2026 bedragen de kosten voor de persoonstoets 2.550 euro voor de beoogd toegevoegd notaris en 2.750 euro voor de beoogd notaris (exclusief btw). Dit is 165 resp. 250 euro meer dan in 2025.

Veelgestelde vragen

Wat houdt de persoonstoets in?

De persoonstoets geeft een oordeel over uw competenties en brengt potentiële risico’s in kaart als het gaat om de notariële kernwaarden, zoals onpartijdigheid, onafhankelijkheid, integriteit, vertrouwelijkheid en publieke verantwoordelijkheid. De toets houdt u een spiegel voor en dwingt tot grondige zelfreflectie. Onderzocht wordt of u mogelijke dilemma's herkent en hoe u deze zou oplossen. Daarnaast wordt getoetst of u in staat bent om te gaan met het spanningsveld tussen ethisch handelen en economische afhankelijkheid van de cliënt.

Na de persoonstoets maakt het bureau een rapport op. Dit bevat eventuele risicofactoren. U dient het rapport in bij de KNB als onderdeel van het verzoek tot goedkeuring/benoeming. Tijdens het gesprek met de Ctn heeft u gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven op het rapport en de eventuele acties die u naar aanleiding van de persoonstoets heeft ondernomen. De Ctn neemt het rapport en de mondelinge toelichting mee in haar oordeel over uw persoonlijke geschiktheid.

De persoonstoets bestaat uit vragenlijsten over uw persoonlijkheid, drijfveren en vermogen om te functioneren onder druk. Daarnaast zijn er intellectuele capaciteitentests en een morele dilemmatest. Deze tests en vragenlijsten vult u online in, voorafgaand aan het interactieve deel. In het interactieve deel vindt een gesprekssimulatie en een diepte-interview plaats. De beoogd notaris (ondernemer) krijgt ook een business case voorgelegd.

Hieronder volgt een beschrijving van de 6 onderdelen:

  1. Persoonlijkheids- en drijfverenvragenlijsten
    Twee gevalideerde vragenlijsten geven een indruk van uw persoonlijkheidskenmerken en motieven die een rol spelen bij de relevante competenties. Denk aan prestatiemotivatie, behulpzaamheid, stressbestendigheid, extraversie en openheid.
  2. Intellectuele capaciteitentests
    Intelligentie geeft inzicht in denkvermogen, denksnelheid en het doorgronden van casuïstiek. Dit staat in direct verband met de notariële kernwaarde deskundigheid en is een belangrijke oorsprong van gedrag.
  3. Morele dilemmatest
    Dit instrument gaat dieper in op morele dilemma's. De test maakt onderscheid in niveaus van moreel-ethisch redeneren. Dit geeft inzicht in de mate waarin u belangentegenstellingen en dilemma's begrijpt.
  4. Gesprekssimulatie
    In een gefingeerde praktijksituatie wordt u uitgenodigd en uitgedaagd om te laten zien hoe u reageert en reflecteert op uw eigen gedrag en het effect daarvan op anderen. Hierbij gaat het om een situatie buiten de notariële praktijk, zodat kennis en ervaring geen invloed hebben op uw gedrag.
  5. Business case (alleen voor de beoogd notaris)
    De business case of adviesopdracht geeft inzicht in uw denktrant: de manier waarop u verbanden legt, informatie verwerkt en doorredeneert, het perspectief dat u kiest en de mate waarin u informatie weet te gebruiken en scenario’s door- en overziet.
  6. Diepte-interview
    Door gericht te vragen naar voorbeelden van gedrag, vormen de psychologisch adviseurs zich tijdens het gesprek een beeld van uw relevante competenties. Daarnaast spreken zij intensief en indringend met u over uw motivatie, ambities, drijfveren, remmingen en valkuilen. De adviseurs fungeren als sparringpartner en spiegel. Tegelijkertijd brengen zij in het interview alle input uit de instrumenten samen om te komen tot een oordeel.

Hoelang duurt de persoonstoets?

Het interactieve deel van de persoonstoets duurt ongeveer 5 uur. De online vragenlijsten en tests kunt u invullen in circa 2 uur. Dit kan op een tijdstip naar keuze en (deels) onderbroken worden. Het online deel moet zijn afgerond vóór het interactieve deel.

Ik heb de persoonstoets doorlopen. Wat gebeurt er daarna?

De adviseurs schrijven een persoonlijke rapportage. Daarin gaan zij in op uw competenties en de notariële kernwaarden. Zij onderbouwen hun bevindingen met een gemotiveerde toelichting. De rapportage sturen ze binnen één werkweek naar u. U bent zelf verantwoordelijk voor het aanleveren van de rapportage bij de KNB. Volgens de ethische code van het Nederlands Instituut van Psychologen verstrekt Xiel geen informatie aan anderen dan de kandidaat, tenzij deze daarvoor expliciet toestemming geeft.

Mag ik de persoonstoets die ik heb afgelegd voor de aanwijzing als toegevoegd notaris ook gebruiken voor de benoemingsprocedure tot notaris?

Beoogd notarissen moeten altijd een nieuwe persoonstoets afleggen, ook als de vorige toets nog geldig is. Dat komt doordat de toets bij de benoemingsprocedure tot notaris anders is dan bij de procedure tot aanwijzing als toegevoegd notaris. Beoogd notarissen worden beoordeeld op aanvullende competenties, bijvoorbeeld op het vlak van ondernemerschap. Ook krijgen zij  een business case voorgelegd.