Onderzoek naar notariaat in Europa

Notarissen in Europa nemen in toenemende mate taken over van de rechterlijke macht en de overheid. Daarmee voorkomen zij rechtbankprocedures. Bovendien lopen zij voorop bij digitalisering en dragen zij bij aan het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering. Dat staat in een recent onderzoek (pdf) van de CEPEJ.

De CEPEJ (Commission européenne pour l’efficacité de la justice) vergelijkt de kwaliteit en efficiency van rechtssystemen in Europa. Recentelijk heeft de commissie het notariaat in 47 Europese landen vergeleken. Uit het onderzoek blijkt dat het notariaat in de verschillende landen veel overeenkomsten vertoont, maar dat er van land tot land ook verschillen zijn in de taken en status van notarissen. In 37 van de 47 landen zijn notarissen onafhankelijke professionals. In 32 van die landen staat het notariaat onder toezicht van de Minister van Justitie. Uitzonderingen zijn onder meer Zweden en Schotland, waar de autoriteiten geen enkele controle uitoefenen op het notariaat.

Ontlasten
Met de vele taken die notarissen in verschillende landen hebben toebedeeld gekregen ontlasten zij de rechtbanken en overheden. De trend is dat daar alsmaar meer taken bijkomen. Zo kunnen echtgenoten die met wederzijds goedvinden willen scheiden, dat in Letland doen bij een notaris. En in Roemenië zelfs als er minderjarige kinderen bij zijn betrokken. In Hongarije kunnen notarissen betalingsbevelen opleggen. De notaris neemt verder een belangrijke rol in als het gaat om het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering.

Vervolgrapport
Geertjan Sarneel was coördinator van de Werkgroep, waarin de Raad van Notarissen in Europa, de CNUE, en de CEPEJ het rapport gezamenlijk hebben opgesteld. Hij is tevreden dat het rapport het belang van het notariaat in de rechtssystemen heeft kunnen aantonen. De CNUE heeft Sarneel gevraagd de samenwerking met de CEPEJ voort te zetten en een vervolgrapport voor te bereiden.

Verder in het nieuws

Het jaar 2021 samengevat in een jaaroverzicht

De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) is in 2021 op allerlei manieren bezig geweest het notariaat futureproof te maken – en te houden. Zo is er een Reflectie Instrument voor (kandidaat-)no...

Invoering Omgevingswet mogelijk verder uitgesteld

De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2023 staat op losse schroeven. De reden: de Eerste Kamer heeft de stemming over deze ingangsdatum uitgesteld. De senatoren vrezen namelijk voor software-...