Fraudepreventie

Standpunt

De maatschappij mag van de notaris verwachten dat hij alert, integer en actief is waar het gaat om de voorkoming van fraude. Deze maatschappelijke (poortwachters)rol vloeit voort uit de publieke functie van de notaris in het rechtsverkeer. Het is echter mede aan de overheid en de politiek om ervoor te zorgen dat de notaris deze rol goed kan vervullen. Ook zij hebben belang bij een goed functionerend rechtsverkeer waarin rechtszekerheid en rechtsbescherming worden geboden en fraude zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Toelichting

In onze samenleving komen diverse vormen van fraude (financieel-economische criminaliteit) voor. Fraude ondermijnt het onderlinge vertrouwen en schaadt de samenleving. Effectieve voorkoming en bestrijding hiervan vraagt een gezamenlijke inspanning van alle betrokken partijen, ook van de notaris. De notaris kan en moet een rol – veelal aangeduid als poortwachtersrol – spelen bij de voorkoming van fraude en hiermee invulling geven aan zijn maatschappelijke rol en relevantie.

In de notitie De maatschappelijke positie van de notaris in het rechtsverkeer – Focus op fraudepreventie (pdf) van november 2017 zet de KNB aan de hand van vijf speerpunten uiteen hoe de KNB de rol van notarissen bij voorkoming van fraude ziet, wat de maatschappij hierbij van notarissen mag verwachten en welke rol de KNB hierbij voor zichzelf ziet weggelegd.

Belangrijke punten daaruit zijn:

  • De KNB verwacht alertheid en een integere en actieve beroepshouding van haar leden. Op haar beurt bevordert de KNB op verschillende wijzen het fraudebewustzijn van het notariaat. De KNB benadrukt het maatschappelijk belang van een gedegen cliëntonderzoek waarbij voorhanden zijnde bronnen worden geraadpleegd. De thans beschikbare bronnen zijn hiervoor echter niet altijd voldoende. De KNB spant zich er daarom voor in dat notarissen de beschikking krijgen over meer middelen om dit onderzoek altijd goed te kunnen doen.
  • De KNB pleit voor invoering van een centraal aandeelhoudersregister (CAHR) dat door notarissen wordt gevuld op basis van door hen opgestelde akten en waartoe onder meer notarissen toegang hebben. Het CAHR verzamelt en ontsluit zo betrouwbare informatie over aandelen en aandeelhouders van bv’s en niet-beursgenoteerde nv’s en geeft hierdoor zicht op wie schuil gaan achter deze rechtspersonen.
  • De KNB pleit voor invoering van de mogelijkheid voor notarissen om in het Handelsregister te zoeken op natuurlijke personen. Hierdoor kan de notaris bij het cliëntonderzoek meer zicht krijgen op (achterliggende) personen, mogelijke netwerken en bestaande structuren.

Nieuws over dit standpunt

Juridische Poort: meer kennis over fraudeurs nodig

Notarissen hebben onvoldoende middelen om fraude helemaal te voorkomen. Dit blijkt uit de Juridische Poort die de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) donderdag hield. De aanwezige (kandidaa...

Ledenraad ondersteunt notitie fraudepreventie

De ledenraad van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) ondersteunt de notitie (pdf) van het bestuur van de KNB over de rol van notarissen bij fraudepreventie. In deze notitie zet de notari...

KNB start consultatie over fraudepreventie

De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) is een consultatie gestart over de maatschappelijke rol van notarissen bij fraudepreventie. In de notitie De maatschappelijke positie van de notaris i...